<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X56n0928"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 928 十不二门文心解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 928 十不二门文心解</title> <author>宋 仁岳述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">56</idno>.<idno type="no">928</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">十不二门文心解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB04518"> <charName>CBETA CHARACTER CB04518</charName> <mapping cb:dec="987558" type="PUA">U+F11A6</mapping> <mapping type="unicode">U+4407</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>吻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*曶]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17156"> <charName>CBETA CHARACTER CB17156</charName> <mapping cb:dec="1000196" type="PUA">U+F4304</mapping> <mapping type="unicode">U+2C267</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+韩]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-25T15:07:07"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone n="1" unit="juan"/> <pb n="0340a" ed="X" xml:id="X56.0928.0340a"/> <lb n="0340a01" ed="X"/> <lb n="0340a02" ed="X"/> <lb n="0340a03" ed="X"/> <lb n="0340a04" ed="X"/> <lb n="0340a05" ed="X"/><cb:docNumber>No. 928</cb:docNumber> <lb n="0340a06" ed="X"/><lb n="0171a01" ed="R100"/><cb:juan n="1" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷"/><cb:jhead>十不二门文心解</cb:jhead></cb:juan> <lb n="0340a07" ed="X"/> <lb n="0340a08" ed="X"/><lb n="0171a02" ed="R100"/><byline cb:type="author">沙门 仁岳 述</byline> <lb n="0340a09" ed="X"/><lb n="0171a03" ed="R100"/><cb:div><p xml:id="pX56p0340a0901">玄義申经。记释玄義文<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a0901" n="0340a0901"/><anchor xml:id="beg0340a0901" n="0340a0901"/>已<anchor xml:id="end0340a0901"/>三矣。讵假染笔以四其 <lb n="0340a10" ed="X"/><lb n="0171a04" ed="R100"/>说。良由妙法难解。圆宗牢通。在乎上智文若过矣。 <lb n="0340a11" ed="X"/><lb n="0171a05" ed="R100"/>至于中人犹若不及。历观荆溪著撰。尤得意于十 <lb n="0340a12" ed="X"/><lb n="0171a06" ed="R100"/>门。辞实体要。览之使人见<persName>佛</persName>慧之渊乎。且释者数 <lb n="0340a13" ed="X"/><lb n="0171a07" ed="R100"/>家。莫能一贯。義学之士未免持疑。故因讲次辄复 <lb n="0340a14" ed="X"/><lb n="0171a08" ed="R100"/>笺解。矢石之论者得以辨之。帝虎之讹者亦以正 <lb n="0340a15" ed="X"/><lb n="0171a09" ed="R100"/>之。岂曰无考。盖率由先训也。章安云。玄意述于文 <lb n="0340a16" ed="X"/><lb n="0171a10" ed="R100"/>心。文心莫过迹本。十门既接迹本。今解遂以文心 <lb n="0340a17" ed="X"/><lb n="0171a11" ed="R100"/>命题。分节科目具在别纸。</p> <lb n="0340a18" ed="X"/><lb n="0171a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340a1801">然此迹门。谈其因果及以自他。</p></cb:div> <lb n="0340a19" ed="X"/><lb n="0171a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340a1901">迹者望本为名。皆从喩立也。如人从本处则有行 <lb n="0340a20" ed="X"/><lb n="0171a14" ed="R100"/>来之迹。故因其迹以通其本。尘点劫前成<persName>佛</persName>之事 <lb n="0340a21" ed="X"/><lb n="0171a15" ed="R100"/>犹本处也。花严<anchor xml:id="nkr_note_add_0340a2101" n="0340a2101"/><anchor xml:id="beg0340a2101" n="0340a2101"/>已<anchor xml:id="end0340a2101"/>降设教之相犹行迹也。法花既 <lb n="0340a22" ed="X"/><lb n="0171a16" ed="R100"/>开近显远。<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0340a2201" n="0340a2201"/><anchor xml:id="beg0340a2201" n="0340a2201"/>已<anchor xml:id="end0340a2201"/>因迹通本。今智者谈迹中诸法 <lb n="0340a23" ed="X"/><lb n="0171a17" ed="R100"/>以成十妙。十妙不出因果自他。因谓境智行位。果 <lb n="0340a24" ed="X"/><lb n="0171a18" ed="R100"/>谓三法。自即能化。他即所化。感应具能所。神通说 <pb n="0340b" ed="X" xml:id="X56.0928.0340b"/> <lb n="0340b01" ed="X"/><lb n="0171b01" ed="R100"/>法是能化。眷属利益是所化也。他释前五妙为自。 <lb n="0340b02" ed="X"/><lb n="0171b02" ed="R100"/>後五妙为他。此不应尔。以自他不二门正从感应 <lb n="0340b03" ed="X"/><lb n="0171b03" ed="R100"/>等立。虽玄義约前五为自因果。後五为他能所。建 <lb n="0340b04" ed="X"/><lb n="0171b04" ed="R100"/>言有异未必例同。</p></cb:div> <lb n="0340b05" ed="X"/><lb n="0171b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b0501">使一代教门融通入妙。</p></cb:div> <lb n="0340b06" ed="X"/><lb n="0171b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b0601">理境乃至利益既是教下所诠之法。故开法妙则 <lb n="0340b07" ed="X"/><lb n="0171b07" ed="R100"/>使教融。教何所融。融其情耳。</p></cb:div> <lb n="0340b08" ed="X"/><lb n="0171b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b0801">故凡诸義释皆约四教及以五味。意在开教悉入醍 <lb n="0340b09" ed="X"/><lb n="0171b09" ed="R100"/>醐。</p></cb:div> <lb n="0340b10" ed="X"/><lb n="0171b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b1001">约教简于其法。体则三粗一妙。约味辩于其化。意 <lb n="0340b11" ed="X"/><lb n="0171b11" ed="R100"/>则四粗一妙。此相待判也。若判馀经。<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b1101" n="0340b1101"/><anchor xml:id="beg0340b1101" n="0340b1101"/>但<anchor xml:id="end0340b1101"/>用四教于 <lb n="0340b12" ed="X"/><lb n="0171b12" ed="R100"/>義即足。若释法花。不辩五味其旨永失。言开教入 <lb n="0340b13" ed="X"/><lb n="0171b13" ed="R100"/>醍醐者。即开前四味三教入醍醐纯圆之教。此绝 <lb n="0340b14" ed="X"/><lb n="0171b14" ed="R100"/>待判也。</p></cb:div> <lb n="0340b15" ed="X"/><lb n="0171b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340b1501">观心乃是教行枢機。</p></cb:div> <lb n="0340b16" ed="X"/><lb n="0171b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340b1601">观者圆修三观。心者通指四阴。文句记云。创心修 <lb n="0340b17" ed="X"/><lb n="0171b17" ed="R100"/>观莫不皆以第六王数为发观之始。纵使观境圆 <lb n="0340b18" ed="X"/><lb n="0171b18" ed="R100"/>融不二。其如粗惑尙未先落。乃至未净六根<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b1801" n="0340b1801"/><anchor xml:id="beg0340b1801" n="0340b1801"/>已<anchor xml:id="end0340b1801"/>来。 <lb n="0340b19" ed="X"/><lb n="0172a01" ed="R100"/>未離王数。应知理性如火。四阴如燧。三观如钻。火 <lb n="0340b20" ed="X"/><lb n="0172a02" ed="R100"/>非燧而无寄。燧非钻而不燃。故理无所存遍在于 <lb n="0340b21" ed="X"/><lb n="0172a03" ed="R100"/>事。即事显理者其唯观心乎。枢機者。易曰。言行君 <lb n="0340b22" ed="X"/><lb n="0172a04" ed="R100"/>子之枢機。枢谓户枢。機谓弩牙。户枢之转。弩牙之 <lb n="0340b23" ed="X"/><lb n="0172a05" ed="R100"/>发。皆为要也。譬教之所归。行之所由。要在观心。下 <lb n="0340b24" ed="X"/><lb n="0172a06" ed="R100"/>文云。若了一念十方三世诸<persName>佛</persName>之法本迹非遥。教 <pb n="0340c" ed="X" xml:id="X56.0928.0340c"/> <lb n="0340c01" ed="X"/><lb n="0172a07" ed="R100"/>之要也。又云。众生心因既具三轨。此因成果名三 <lb n="0340c02" ed="X"/><lb n="0172a08" ed="R100"/>涅槃。行之要也。</p></cb:div> <lb n="0340c03" ed="X"/><lb n="0172a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c0301">仍且略点寄在诸说。或存或没非部正意。</p></cb:div> <lb n="0340c04" ed="X"/><lb n="0172a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340c0401">寄犹附也。诸说之後有附法一相及附事相義明 <lb n="0340c05" ed="X"/><lb n="0172a11" ed="R100"/>观心者。皆略点示耳。存没者。且如境妙七科四谛 <lb n="0340c06" ed="X"/><lb n="0172a12" ed="R100"/>十二因缘则存。二谛三谛等则没。以玄義正释经 <lb n="0340c07" ed="X"/><lb n="0172a13" ed="R100"/>题廣谈化意。非约行之宗故。</p></cb:div> <lb n="0340c08" ed="X"/><lb n="0172a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c0801">故纵有施设托事附法。</p></cb:div> <lb n="0340c09" ed="X"/><lb n="0172a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0340c0901">止观義例云。夫观心者義唯三种。一者从行。唯于 <lb n="0340c10" ed="X"/><lb n="0172a16" ed="R100"/>万境观一心。万境虽殊。妙观理等。如观阴等即其 <lb n="0340c11" ed="X"/><lb n="0172a17" ed="R100"/>意也。二约法相。如约四谛五行之文入一念心以 <lb n="0340c12" ed="X"/><lb n="0172a18" ed="R100"/>为圆观。三托事相。如王舍耆山名从事立。藉事为 <lb n="0340c13" ed="X"/><lb n="0172b01" ed="R100"/>观以导执情。如方等･普贤其例可识。今十妙中托 <lb n="0340c14" ed="X"/><lb n="0172b02" ed="R100"/>事即感应神通等。附法即義例所指。然此二观皆 <lb n="0340c15" ed="X"/><lb n="0172b03" ed="R100"/>备。学者即闻而修。故玄義云。观心十妙即得行用。 <lb n="0340c16" ed="X"/><lb n="0172b04" ed="R100"/>不如贫人数果头实。又记云。随闻一句接事成理。 <lb n="0340c17" ed="X"/><lb n="0172b05" ed="R100"/>不待观境方名修观。近人谓事法二观不通修者。 <lb n="0340c18" ed="X"/><lb n="0172b06" ed="R100"/>无乃相反乎。虽義例中有破邪师依十二部经观 <lb n="0340c19" ed="X"/><lb n="0172b07" ed="R100"/>心之文。但由此师偏指一句两句以为顿顿。十境 <lb n="0340c20" ed="X"/><lb n="0172b08" ed="R100"/>十乘以为渐顿。是故破之。若于托附之文以廣决 <lb n="0340c21" ed="X"/><lb n="0172b09" ed="R100"/>略。何往不通。故文句记释王舍耆山观後云。应于 <lb n="0340c22" ed="X"/><lb n="0172b10" ed="R100"/>此中辨方便正修。简境及心等。苟不通修。何须简 <lb n="0340c23" ed="X"/><lb n="0172b11" ed="R100"/>辨。</p></cb:div> <lb n="0340c24" ed="X"/><lb n="0172b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0340c2401">或辩十观列名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0340c2401" n="0340c2401"/><anchor xml:id="beg0340c2401" n="0340c2401"/>已<anchor xml:id="end0340c2401"/>。</p></cb:div> <pb n="0341a" ed="X" xml:id="X56.0928.0341a"/> <lb n="0341a01" ed="X"/><lb n="0172b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0101">位妙中五品十信皆有十观。斯乃泛论。约行之相 <lb n="0341a02" ed="X"/><lb n="0172b14" ed="R100"/>正由辩位。故但列名也。</p></cb:div> <lb n="0341a03" ed="X"/><lb n="0172b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a0301">所明理境智行位法能化所化意在能诠。诠中咸妙。</p></cb:div> <lb n="0341a04" ed="X"/><lb n="0172b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0401">能诠之文该乎一化。诠中咸妙功在法花。</p></cb:div> <lb n="0341a05" ed="X"/><lb n="0172b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a0501">为辨诠内始末自他故具演十妙。搜括一化出世大 <lb n="0341a06" ed="X"/><lb n="0172b18" ed="R100"/>意罄无不尽。</p></cb:div> <lb n="0341a07" ed="X"/><lb n="0173a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a0701">始因末果自他如前。是故不谈十妙摄法不周。不 <lb n="0341a08" ed="X"/><lb n="0173a02" ed="R100"/>论一化示妙不遍。言其廣则河沙无以喩其法。语 <lb n="0341a09" ed="X"/><lb n="0173a03" ed="R100"/>其要则指掌可以观其妙。斯是三昧发旋总持。不 <lb n="0341a10" ed="X"/><lb n="0173a04" ed="R100"/>同文字之师寻经安佈。</p></cb:div> <lb n="0341a11" ed="X"/><lb n="0173a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1101">故不可不了十妙大纲。</p></cb:div> <lb n="0341a12" ed="X"/><lb n="0173a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1201">群经如网。十妙如纲。故揽为所观。故先劝此解。</p></cb:div> <lb n="0341a13" ed="X"/><lb n="0173a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1301">故撮十妙为观法大体。</p></cb:div> <lb n="0341a14" ed="X"/><lb n="0173a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1401">十妙之法唯极果之所究尽。若不用为观体。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a1401" n="0341a1401"/><anchor xml:id="beg0341a1401" n="0341a1401"/>己<anchor xml:id="end0341a1401"/> <lb n="0341a15" ed="X"/><lb n="0173a09" ed="R100"/>徒施。观体者何。即下文一念三千等是。</p></cb:div> <lb n="0341a16" ed="X"/><lb n="0173a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a1601">若解迹妙。本妙非遥。应知但是離合异耳。因果義一 <lb n="0341a17" ed="X"/><lb n="0173a11" ed="R100"/>自他何殊。</p></cb:div> <lb n="0341a18" ed="X"/><lb n="0173a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a1801">玄義云。迹中因开而果合。合习果报果为三法妙。 <lb n="0341a19" ed="X"/><lb n="0173a13" ed="R100"/>本中因合而果开。因合者束境智行位为一本。因 <lb n="0341a20" ed="X"/><lb n="0173a14" ed="R100"/>妙也。果开者开习果出报果。離三法妙为国土涅 <lb n="0341a21" ed="X"/><lb n="0173a15" ed="R100"/>槃寿命三妙也。感应等五妙名同迹门。</p></cb:div> <lb n="0341a22" ed="X"/><lb n="0173a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341a2201">故下文云。本迹虽殊不思议一。</p></cb:div> <lb n="0341a23" ed="X"/><lb n="0173a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341a2301">语出睿公九彻。肇亦承之。彼第六本迹无生彻云。 <lb n="0341a24" ed="X"/><lb n="0173a18" ed="R100"/>多宝为本。释迦为迹。本既不灭迹岂有生。本迹虽 <pb n="0341b" ed="X" xml:id="X56.0928.0341b"/> <lb n="0341b01" ed="X"/><lb n="0173b01" ed="R100"/>殊不思议一。今家但借其语不用其事。故下本门 <lb n="0341b02" ed="X"/><lb n="0173b02" ed="R100"/>云。非今所明。久远之本无以垂于<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b0201" n="0341b0201"/><anchor xml:id="beg0341b0201" n="0341b0201"/>已<anchor xml:id="end0341b0201"/>说之迹。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b0202" n="0341b0202"/><anchor xml:id="beg0341b0202" n="0341b0202"/>已<anchor xml:id="end0341b0202"/> <lb n="0341b03" ed="X"/><lb n="0173b03" ed="R100"/>说之迹岂显今本。本迹虽殊等。</p></cb:div> <lb n="0341b04" ed="X"/><lb n="0173b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b0401">况体宗用只是自他因果法故。况复教相只是分别 <lb n="0341b05" ed="X"/><lb n="0173b05" ed="R100"/>前之四章。使前四章与诸文永异。</p></cb:div> <lb n="0341b06" ed="X"/><lb n="0173b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b0601">玄義云。释名通论自行化他。体非自非他。宗是自 <lb n="0341b07" ed="X"/><lb n="0173b07" ed="R100"/>行。用是化他。教相分别自他。又云。释名通论因果。 <lb n="0341b08" ed="X"/><lb n="0173b08" ed="R100"/>显体非因非果。宗自因果。用教他因果。教相分别 <lb n="0341b09" ed="X"/><lb n="0173b09" ed="R100"/>上法耳。问。体既双非。今那况指。答。若剋论实相。则 <lb n="0341b10" ed="X"/><lb n="0173b10" ed="R100"/>名教宗用幷非其类也。若通论所依。则自他因果 <lb n="0341b11" ed="X"/><lb n="0173b11" ed="R100"/>皆由此立也。故大乘因果皆是实相。三千理满自 <lb n="0341b12" ed="X"/><lb n="0173b12" ed="R100"/>乃益他。当知其体即诸法之本也。又迹门境妙即 <lb n="0341b13" ed="X"/><lb n="0173b13" ed="R100"/>体之异名。玄義复以自因收之。今意亦尔。</p></cb:div> <lb n="0341b14" ed="X"/><lb n="0173b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1401">若晓斯旨则教有归。</p></cb:div> <lb n="0341b15" ed="X"/><lb n="0173b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b1501">若晓十妙贯彻五章。教法虽多<anchor xml:id="nkr_note_add_0341b1501" n="0341b1501"/><anchor xml:id="beg0341b1501" n="0341b1501"/>但<anchor xml:id="end0341b1501"/>以自心妙境观 <lb n="0341b16" ed="X"/><lb n="0173b16" ed="R100"/>之。其归一揆。</p></cb:div> <lb n="0341b17" ed="X"/><lb n="0173b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1701">一期纵横。</p></cb:div> <lb n="0341b18" ed="X"/><lb n="0173b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b1801">能仁出世为一期。五味相生故纵。四教各被故横。</p></cb:div> <lb n="0341b19" ed="X"/><lb n="0174a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0341b1901">不出一念三千世间即空假中。</p></cb:div> <lb n="0341b20" ed="X"/><lb n="0174a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0341b2001">一念者能造之心也。三千世间者所造之法也。在 <lb n="0341b21" ed="X"/><lb n="0174a03" ed="R100"/>理则心性本具。在事则因缘所生。即空故一相不 <lb n="0341b22" ed="X"/><lb n="0174a04" ed="R100"/>存。即假故诸法皆立。即中故妙绝无寄。此三即一。 <lb n="0341b23" ed="X"/><lb n="0174a05" ed="R100"/>体不可分也。即一而三。相不可混也。三皆名谛。为 <lb n="0341b24" ed="X"/><lb n="0174a06" ed="R100"/>不思议境。全境发观。为不思议智。虽发观之始皆 <pb n="0341c" ed="X" xml:id="X56.0928.0341c"/> <lb n="0341c01" ed="X"/><lb n="0174a07" ed="R100"/>依王数。苟顺凡情尙无幷虑。何三千之可具乎。今 <lb n="0341c02" ed="X"/><lb n="0174a08" ed="R100"/>反常情方合妙理。介尔有心。心体即具。具即是假。 <lb n="0341c03" ed="X"/><lb n="0174a09" ed="R100"/>假即空中。妙法之门不远而入矣。或问三千世间 <lb n="0341c04" ed="X"/><lb n="0174a10" ed="R100"/>为只心具。色亦具耶。答曰。心性即色。色性即心。心 <lb n="0341c05" ed="X"/><lb n="0174a11" ed="R100"/>色一如无复别体。彼彼法界何局唯心。故四念处 <lb n="0341c06" ed="X"/><lb n="0174a12" ed="R100"/>云。非但唯识亦乃唯色唯声唯香唯味等。又辅行 <lb n="0341c07" ed="X"/><lb n="0174a13" ed="R100"/>云。从事则分情与非情。从理则无情非情别。是故 <lb n="0341c08" ed="X"/><lb n="0174a14" ed="R100"/>情具。无情亦然。当知色心不出三千。三千但是俗 <lb n="0341c09" ed="X"/><lb n="0174a15" ed="R100"/>谛。若论互具幷由即真。故记云。俗则百界千如。真 <lb n="0341c10" ed="X"/><lb n="0174a16" ed="R100"/>则同居一念。若但指俗事不论真理。何但外色不 <lb n="0341c11" ed="X"/><lb n="0174a17" ed="R100"/>具。抑亦内心不融。故止观明世人取著一念不具 <lb n="0341c12" ed="X"/><lb n="0174a18" ed="R100"/>三千。辅行云。能了妄念无一异相。达此无相具足 <lb n="0341c13" ed="X"/><lb n="0174b01" ed="R100"/>三千。今谓真如随缘变造三千。想澄为色。知觉为 <lb n="0341c14" ed="X"/><lb n="0174b02" ed="R100"/>心。若望真如俱非即離。非即故皆是幻有。非離故 <lb n="0341c15" ed="X"/><lb n="0174b03" ed="R100"/>无非一性。性既无外。岂有此具彼不具耶。诚由因 <lb n="0341c16" ed="X"/><lb n="0174b04" ed="R100"/>通易知果隔难显。心为造法之本。譬如画师之手。 <lb n="0341c17" ed="X"/><lb n="0174b05" ed="R100"/>故诸教所明具法多指归心。往人未明。乃生异执 <lb n="0341c18" ed="X"/><lb n="0174b06" ed="R100"/>难曰。有情心具则能随缘变造十界。无情既具胡 <lb n="0341c19" ed="X"/><lb n="0174b07" ed="R100"/>不起善作恶造十界耶。释曰。若言造十。灼然唯心。 <lb n="0341c20" ed="X"/><lb n="0174b08" ed="R100"/>今言具十。须于一尘一念不前不後而论具耳。若 <lb n="0341c21" ed="X"/><lb n="0174b09" ed="R100"/>非即理安得顿收。以缘生之心。难法性之色。不知 <lb n="0341c22" ed="X"/><lb n="0174b10" ed="R100"/>其可也。或复以不轻唯礼四众。涅槃唯记有心偏 <lb n="0341c23" ed="X"/><lb n="0174b11" ed="R100"/>计心具者。斯是人情。何关<persName>佛</persName>性理。章安明一念具 <lb n="0341c24" ed="X"/><lb n="0174b12" ed="R100"/>十法界云。法性自尔非作所成。亦何必对境觉知 <pb n="0342a" ed="X" xml:id="X56.0928.0342a"/> <lb n="0342a01" ed="X"/><lb n="0174b13" ed="R100"/>异乎木石然後为具耶。</p></cb:div> <lb n="0342a02" ed="X"/><lb n="0174b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342a0201">理境乃至利益咸尔。</p></cb:div> <lb n="0342a03" ed="X"/><lb n="0174b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342a0301">境妙即性德三千空假中也。智行依此而修。位法 <lb n="0342a04" ed="X"/><lb n="0174b16" ed="R100"/>由此而证。感应等五从三千空中起三千化事。十 <lb n="0342a05" ed="X"/><lb n="0174b17" ed="R100"/>妙虽廣。三谛无殊。三谛非遥。一念即是。</p></cb:div> <lb n="0342a06" ed="X"/><lb n="0174b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342a0601">则止观十乘成今自行因果。起教一章成今化他能 <lb n="0342a07" ed="X"/><lb n="0175a01" ed="R100"/>所。</p></cb:div> <lb n="0342a08" ed="X"/><lb n="0175a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342a0801">十乘初观不思议境。境为所观即理境也。观为能 <lb n="0342a09" ed="X"/><lb n="0175a03" ed="R100"/>观即智行也。上根一观即入位法。中根未悟更修 <lb n="0342a10" ed="X"/><lb n="0175a04" ed="R100"/>馀乘或二或七。下根障重须具十法。辅行云。观法 <lb n="0342a11" ed="X"/><lb n="0175a05" ed="R100"/>非十对根有殊。虽复根殊但是一不思议观观不 <lb n="0342a12" ed="X"/><lb n="0175a06" ed="R100"/>思议境。应知止观十章前六是十乘之解。果报是 <lb n="0342a13" ed="X"/><lb n="0175a07" ed="R100"/>三法之相。旨归是息化之理。今故不言。但擧正观 <lb n="0342a14" ed="X"/><lb n="0175a08" ed="R100"/>成前五妙。及指起教成後五妙。然起教一章虽廣 <lb n="0342a15" ed="X"/><lb n="0175a09" ed="R100"/>文不说。准望五略即裂大网是也。旧云。裂网之文 <lb n="0342a16" ed="X"/><lb n="0175a10" ed="R100"/>泛论生起虽在果後化他。细寻其意多明初心自 <lb n="0342a17" ed="X"/><lb n="0175a11" ed="R100"/>行。故文云种种经论开人眼目。执此疑彼是一非 <lb n="0342a18" ed="X"/><lb n="0175a12" ed="R100"/>诸。今融通经论解结出笼。岂非始行能裂他网。又 <lb n="0342a19" ed="X"/><lb n="0175a13" ed="R100"/>文云若人善用止观观心。则内慧明了通达渐顿 <lb n="0342a20" ed="X"/><lb n="0175a14" ed="R100"/>诸教等。岂非自行起教。故知能修起教之观则能 <lb n="0342a21" ed="X"/><lb n="0175a15" ed="R100"/>成就应機说法之用。若云但修十乘果用自显者。 <lb n="0342a22" ed="X"/><lb n="0175a16" ed="R100"/>则合云十乘成今化他耳。今谓不然。若自裂网则 <lb n="0342a23" ed="X"/><lb n="0175a17" ed="R100"/>通初心。若裂他网须至果後。故辅行释化他不思 <lb n="0342a24" ed="X"/><lb n="0175a18" ed="R100"/>议境云。初心依理生解为他说者。与起教不同。此 <pb n="0342b" ed="X" xml:id="X56.0928.0342b"/> <lb n="0342b01" ed="X"/><lb n="0175b01" ed="R100"/>唯实报八相被物发起权实施开废等。何得云始 <lb n="0342b02" ed="X"/><lb n="0175b02" ed="R100"/>行能裂他网乎。抑又起教之言须起八教遍逗群 <lb n="0342b03" ed="X"/><lb n="0175b03" ed="R100"/>機而反用自裂之文作自行起教者。不亦谬滥乎。 <lb n="0342b04" ed="X"/><lb n="0175b04" ed="R100"/>又令修起教之观成说法之用。不许但修十乘果 <lb n="0342b05" ed="X"/><lb n="0175b05" ed="R100"/>用自显者。且辅行云。若不善用不思议观观不思 <lb n="0342b06" ed="X"/><lb n="0175b06" ed="R100"/>议境。何由可裂执教大疑。岂非<anchor xml:id="nkr_note_add_0342b0601" n="0342b0601"/><anchor xml:id="beg0342b0601" n="0342b0601"/>但<anchor xml:id="end0342b0601"/>是修十乘耶。况 <lb n="0342b07" ed="X"/><lb n="0175b07" ed="R100"/>今文云理境乃至利益咸尔。故知起教更无异涂。 <lb n="0342b08" ed="X"/><lb n="0175b08" ed="R100"/>若谓十乘不该果用。後之五妙更须别修。是则众 <lb n="0342b09" ed="X"/><lb n="0175b09" ed="R100"/>宝之车翻同壞驴之运。但以起教之義正明感应 <lb n="0342b10" ed="X"/><lb n="0175b10" ed="R100"/>等事。彼此相显故曰成今。止观云。起教一章转其 <lb n="0342b11" ed="X"/><lb n="0175b11" ed="R100"/>自心利益于他。辅行云。自证妙理称機说法。教由 <lb n="0342b12" ed="X"/><lb n="0175b12" ed="R100"/>機生故云起教。</p></cb:div> <lb n="0342b13" ed="X"/><lb n="0175b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1301">则彼此昭著法花行成。</p></cb:div> <lb n="0342b14" ed="X"/><lb n="0175b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1401">彼观此教二说交映。其犹目足互相资成。则法花 <lb n="0342b15" ed="X"/><lb n="0175b15" ed="R100"/>三昧由斯可入矣。</p></cb:div> <lb n="0342b16" ed="X"/><lb n="0175b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1601">使功不唐捐所诠可识。</p></cb:div> <lb n="0342b17" ed="X"/><lb n="0175b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1701">以教资观故功不唐捐。以观成教故所诠可识。</p></cb:div> <lb n="0342b18" ed="X"/><lb n="0175b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b1801">故更以十门收摄十妙。</p></cb:div> <lb n="0342b19" ed="X"/><lb n="0176a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b1901">述作之意不逾二焉。一为摄教成观。即前文云故 <lb n="0342b20" ed="X"/><lb n="0176a02" ed="R100"/>撮十妙为观法大体。二为观略知廣。即後文云使 <lb n="0342b21" ed="X"/><lb n="0176a03" ed="R100"/>一部经旨皎在目前。然其後意亦成前意。故十门 <lb n="0342b22" ed="X"/><lb n="0176a04" ed="R100"/>竟复总结云令观行可识。</p></cb:div> <lb n="0342b23" ed="X"/><lb n="0176a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342b2301">何者。为实施权则不二而二。开权显实则二而不二。</p></cb:div> <lb n="0342b24" ed="X"/><lb n="0176a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342b2401">出世本怀唯为一实。物機未熟故说三权。在理虽 <pb n="0342c" ed="X" xml:id="X56.0928.0342c"/> <lb n="0342c01" ed="X"/><lb n="0176a07" ed="R100"/>融于教且隔。故云不二而二。法花开显理教齐均。 <lb n="0342c02" ed="X"/><lb n="0176a08" ed="R100"/>即指三权无非一实。实复何有假名一乘。故云二 <lb n="0342c03" ed="X"/><lb n="0176a09" ed="R100"/>而不二。</p></cb:div> <lb n="0342c04" ed="X"/><lb n="0176a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0342001" n="0342001"/>法既教部咸开成妙。故此十门不二为目。</p></cb:div> <lb n="0342c05" ed="X"/><lb n="0176a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c0501">妙名不可思议。不二乃妙之异名。门名能通。通于 <lb n="0342c06" ed="X"/><lb n="0176a12" ed="R100"/>所通。当以观行为能。心性为所。何者。玄義迹门之 <lb n="0342c07" ed="X"/><lb n="0176a13" ed="R100"/>後判前十妙权实。凡有所说皆名为粗。唯取悟理 <lb n="0342c08" ed="X"/><lb n="0176a14" ed="R100"/>方名为妙。荆溪于是明观法大体。故建兹十门。倘 <lb n="0342c09" ed="X"/><lb n="0176a15" ed="R100"/>三观不修则十门仍塞。旧云。十妙法相赅博学者 <lb n="0342c10" ed="X"/><lb n="0176a16" ed="R100"/>难入。此文撮要径。显彼意。以略显廣。以易显难。義 <lb n="0342c11" ed="X"/><lb n="0176a17" ed="R100"/>立能通所通者。尙失于能况得其所。</p></cb:div> <lb n="0342c12" ed="X"/><lb n="0176a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c1201">一一门下以六即检之。</p></cb:div> <lb n="0342c13" ed="X"/><lb n="0176b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c1301">十门所诠咸归不二。三千事异故六。空中理同故 <lb n="0342c14" ed="X"/><lb n="0176b02" ed="R100"/>即。然则门门之下皆有理即不二。乃至究竟不二。 <lb n="0342c15" ed="X"/><lb n="0176b03" ed="R100"/>以此检之。不生上慢。不自下屈。</p></cb:div> <lb n="0342c16" ed="X"/><lb n="0176b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c1601">本文<anchor xml:id="nkr_note_add_0342c1601" n="0342c1601"/><anchor xml:id="beg0342c1601" n="0342c1601"/>已<anchor xml:id="end0342c1601"/>廣引诚证。此下<anchor xml:id="nkr_note_add_0342c1602" n="0342c1602"/><anchor xml:id="beg0342c1602" n="0342c1602"/>但<anchor xml:id="end0342c1602"/>直申一理。使一部经旨皎 <lb n="0342c17" ed="X"/><lb n="0176b05" ed="R100"/>在目前。</p></cb:div> <lb n="0342c18" ed="X"/><lb n="0176b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0342c1801">迹门之初廣引法花证成十妙。所以为生信也。今 <lb n="0342c19" ed="X"/><lb n="0176b07" ed="R100"/>但撮其梗槪。直指十妙权实之法归乎一心。是使 <lb n="0342c20" ed="X"/><lb n="0176b08" ed="R100"/>学者览斯妙文明了经旨。</p></cb:div> <lb n="0342c21" ed="X"/><lb n="0176b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0342c2101">一者色心不二门。二者内外不二门。三者修性不二 <lb n="0342c22" ed="X"/><lb n="0176b10" ed="R100"/>门。四者因果不二门。五者染净不二门。六者依正不 <lb n="0342c23" ed="X"/><lb n="0176b11" ed="R100"/>二门。七者自他不二门。八者三业不二门。九者权实 <lb n="0342c24" ed="X"/><lb n="0176b12" ed="R100"/>不二门。十者受润不二门。</p></cb:div> <pb n="0343a" ed="X" xml:id="X56.0928.0343a"/> <lb n="0343a01" ed="X"/><lb n="0176b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0101">十门名義亦复不出因果自他。前四从因至果。後 <lb n="0343a02" ed="X"/><lb n="0176b14" ed="R100"/>六以自化他。生起伦次下文备矣。</p></cb:div> <lb n="0343a03" ed="X"/><lb n="0176b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0301">是中第一从境妙立名。</p></cb:div> <lb n="0343a04" ed="X"/><lb n="0176b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0401">色心二法是一切世出世法之根本。能生一切法。 <lb n="0343a05" ed="X"/><lb n="0176b17" ed="R100"/>能摄一切法。是故以此二法收彼七境。</p></cb:div> <lb n="0343a06" ed="X"/><lb n="0176b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0601">第二第三从智行立名。</p></cb:div> <lb n="0343a07" ed="X"/><lb n="0177a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a0701">境分内外者。乃发智起行之所由也。修即智行。性 <lb n="0343a08" ed="X"/><lb n="0177a02" ed="R100"/>即前境。由修照性故此属焉。</p></cb:div> <lb n="0343a09" ed="X"/><lb n="0177a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a0901">第四从位法立名。</p></cb:div> <lb n="0343a10" ed="X"/><lb n="0177a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a1001">因该五即之位。果通分满之法。记云。位妙若立。实 <lb n="0343a11" ed="X"/><lb n="0177a05" ed="R100"/>通因果。为对三法且从因说。又云。三法属果。義可 <lb n="0343a12" ed="X"/><lb n="0177a06" ed="R100"/>通因。即指初住为因。妙觉为果也。他释位是住前 <lb n="0343a13" ed="X"/><lb n="0177a07" ed="R100"/>所历故属因法。是登住分证故属果。今文正示初 <lb n="0343a14" ed="X"/><lb n="0177a08" ed="R100"/>心观体所以唯指初住为果。正与止观文同。以彼 <lb n="0343a15" ed="X"/><lb n="0177a09" ed="R100"/>感大果只是初住故也。今谓不尔。且因果门中義 <lb n="0343a16" ed="X"/><lb n="0177a10" ed="R100"/>开六即。又云幻因既满镜像果圆。染净门云分真 <lb n="0343a17" ed="X"/><lb n="0177a11" ed="R100"/>垂迹十界亦然。乃至果成等彼百界。此等岂非因 <lb n="0343a18" ed="X"/><lb n="0177a12" ed="R100"/>该五即果通分满耶。而欲例同止观唯指分果。其 <lb n="0343a19" ed="X"/><lb n="0177a13" ed="R100"/>可得乎。应知彼感大果盖示行人当报之相。故且 <lb n="0343a20" ed="X"/><lb n="0177a14" ed="R100"/>言其初也。今明三法乃是<persName>佛</persName>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0343a2001" n="0343a2001"/><anchor xml:id="beg0343a2001" n="0343a2001"/>已<anchor xml:id="end0343a2001"/>证之德。故须显 <lb n="0343a21" ed="X"/><lb n="0177a15" ed="R100"/>其终也。岂以果法太高使乖于初心观体耶。</p></cb:div> <lb n="0343a22" ed="X"/><lb n="0177a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343a2201">第五第六第七从感应神通立名。</p></cb:div> <lb n="0343a23" ed="X"/><lb n="0177a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343a2301">染净二法所以对辨者。为示染体摄于净用也。净 <lb n="0343a24" ed="X"/><lb n="0177a18" ed="R100"/>用之事属乎应通。应通之相在乎依正。此为能化 <pb n="0343b" ed="X" xml:id="X56.0928.0343b"/> <lb n="0343b01" ed="X"/><lb n="0177b01" ed="R100"/>必对所化。故有自他。自即应通。他即機感。</p></cb:div> <lb n="0343b02" ed="X"/><lb n="0177b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0201">第八第九从说法立名。</p></cb:div> <lb n="0343b03" ed="X"/><lb n="0177b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0301">说必三业俱运。法乃权实迭兴。</p></cb:div> <lb n="0343b04" ed="X"/><lb n="0177b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0401">第十从眷属利益立名。</p></cb:div> <lb n="0343b05" ed="X"/><lb n="0177b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0501">眷属即受化之人。利益即蒙润之相。</p></cb:div> <lb n="0343b06" ed="X"/><lb n="0177b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b0601">一色心不二门者。且十如境乃至无谛。一一皆有总 <lb n="0343b07" ed="X"/><lb n="0177b07" ed="R100"/>别二意。总在一念。别分色心。</p></cb:div> <lb n="0343b08" ed="X"/><lb n="0177b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b0801">色心万法通论其理。一一法体无非是总。以由别 <lb n="0343b09" ed="X"/><lb n="0177b09" ed="R100"/>相唯心所生。如枝派之有根源。故的指一念而为 <lb n="0343b10" ed="X"/><lb n="0177b10" ed="R100"/>总也。此中双标则先总後别。下文各释则先别後 <lb n="0343b11" ed="X"/><lb n="0177b11" ed="R100"/>总者。盖非别无以明总。即以生显具之義也。问。十 <lb n="0343b12" ed="X"/><lb n="0177b12" ed="R100"/>如境乃至三谛可有总别。一实及无总别安在。答。 <lb n="0343b13" ed="X"/><lb n="0177b13" ed="R100"/>玄義虽说一无亦对事辨。故一谛中引涅槃。二谛 <lb n="0343b14" ed="X"/><lb n="0177b14" ed="R100"/>其实是一。无谛中引法花诸法常寂灭相。故知是 <lb n="0343b15" ed="X"/><lb n="0177b15" ed="R100"/>幷就色心之境以显一无之理。总别二意例亦有 <lb n="0343b16" ed="X"/><lb n="0177b16" ed="R100"/>焉。</p></cb:div> <lb n="0343b17" ed="X"/><lb n="0177b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b1701">何者。初十如中。相唯在色。性唯在心。体･力･作･缘義兼 <lb n="0343b18" ed="X"/><lb n="0177b18" ed="R100"/>心色。因･果唯心。报唯约色。</p></cb:div> <lb n="0343b19" ed="X"/><lb n="0178a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b1901">不言本末究竟等者。本末只是前之九如。指所归 <lb n="0343b20" ed="X"/><lb n="0178a02" ed="R100"/>处为究竟等。归处者三谛也。下文云。俗具色心。真 <lb n="0343b21" ed="X"/><lb n="0178a03" ed="R100"/>中唯心。今正约俗谛而判。</p></cb:div> <lb n="0343b22" ed="X"/><lb n="0178a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343b2201">十二因缘。苦业两兼。惑唯在心。</p></cb:div> <lb n="0343b23" ed="X"/><lb n="0178a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343b2301">问。前十如境报唯约色。今因缘境苦何两兼。答。苦 <lb n="0343b24" ed="X"/><lb n="0178a06" ed="R100"/>报二名大同小异。报據酬因可云唯色。苦通三受 <pb n="0343c" ed="X" xml:id="X56.0928.0343c"/> <lb n="0343c01" ed="X"/><lb n="0178a07" ed="R100"/>不可无心。然又报非无心。从习果受称也。</p></cb:div> <lb n="0343c02" ed="X"/><lb n="0178a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c0201">四谛则三兼色心。灭唯在心。</p></cb:div> <lb n="0343c03" ed="X"/><lb n="0178a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c0301">灭以灭无为義。若论所灭即苦集二境色心两亡 <lb n="0343c04" ed="X"/><lb n="0178a10" ed="R100"/>也。若论能灭即道灭二智。以道有正助故兼于色。 <lb n="0343c05" ed="X"/><lb n="0178a11" ed="R100"/>灭唯约证故但属心。</p></cb:div> <lb n="0343c06" ed="X"/><lb n="0178a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c0601">二谛三谛皆俗具色心。真中唯心。</p></cb:div> <lb n="0343c07" ed="X"/><lb n="0178a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c0701">二谛有复俗之義。空虽在俗不可云色。今色且从 <lb n="0343c08" ed="X"/><lb n="0178a14" ed="R100"/>假为言耳。然真中二理本非色心。而心法虚通有 <lb n="0343c09" ed="X"/><lb n="0178a15" ed="R100"/>名无状。由兹悟理故曰唯心。若下文唯心色之義 <lb n="0343c10" ed="X"/><lb n="0178a16" ed="R100"/>非同此例。</p></cb:div> <lb n="0343c11" ed="X"/><lb n="0178a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c1101">一实及无準此可见。</p></cb:div> <lb n="0343c12" ed="X"/><lb n="0178a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c1201">此谓真中。</p></cb:div> <lb n="0343c13" ed="X"/><lb n="0178b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0343c1301">既知别<anchor xml:id="nkr_note_add_0343c1301" n="0343c1301"/><anchor xml:id="beg0343c1301" n="0343c1301"/>已<anchor xml:id="end0343c1301"/>摄别入总。一切诸法无非心性。</p></cb:div> <lb n="0343c14" ed="X"/><lb n="0178b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0343c1401">七境色心缘起差别。若了心性差别同趣。止观大 <lb n="0343c15" ed="X"/><lb n="0178b03" ed="R100"/>意云。随缘不变故为性。不变随缘故为心。是则即 <lb n="0343c16" ed="X"/><lb n="0178b04" ed="R100"/>理之事名心。心生故一即一切。即事之理名性。性 <lb n="0343c17" ed="X"/><lb n="0178b05" ed="R100"/>融故一切即一。须弥入芥子正显于斯。当知此文 <lb n="0343c18" ed="X"/><lb n="0178b06" ed="R100"/>既云摄别入总。只是摄事入理。若乃理具三千本 <lb n="0343c19" ed="X"/><lb n="0178b07" ed="R100"/>非色心。何必令其摄别入总。下文一性无性三千 <lb n="0343c20" ed="X"/><lb n="0178b08" ed="R100"/>宛然等。即是开总出别全理造事。不须更立两褈 <lb n="0343c21" ed="X"/><lb n="0178b09" ed="R100"/>总别也。问。旧云非谓约事论别以理为总。今何违 <lb n="0343c22" ed="X"/><lb n="0178b10" ed="R100"/>之。答。此语偏矣。文句记指此为事理不二门。岂非 <lb n="0343c23" ed="X"/><lb n="0178b11" ed="R100"/>理总而事别耶。但是指事即理以理为总。自异偏 <lb n="0343c24" ed="X"/><lb n="0178b12" ed="R100"/>指淸净真如。若只以事中一念为总。岂有摄别之 <pb n="0344a" ed="X" xml:id="X56.0928.0344a"/> <lb n="0344a01" ed="X"/><lb n="0178b13" ed="R100"/>義乎。如净名疏释须弥入芥子云。若得芥子真性 <lb n="0344a02" ed="X"/><lb n="0178b14" ed="R100"/>之小能容须弥之大。得须弥真性之大不碍芥子 <lb n="0344a03" ed="X"/><lb n="0178b15" ed="R100"/>之小。辅行云。然此真性遍于法界。迷谓内外。悟唯 <lb n="0344a04" ed="X"/><lb n="0178b16" ed="R100"/>一心。是故四眼二智万象森然。<persName>佛</persName>眼种智真空冥 <lb n="0344a05" ed="X"/><lb n="0178b17" ed="R100"/>寂。今虽初观岂令顺迷。制心从理无非心性。由是 <lb n="0344a06" ed="X"/><lb n="0178b18" ed="R100"/>明之旧说讹矣。</p></cb:div> <lb n="0344a07" ed="X"/><lb n="0179a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344a0701">一性无性三千宛然。</p></cb:div> <lb n="0344a08" ed="X"/><lb n="0179a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344a0801">对别云一一复成待。待对俱绝是谓空中。空中之 <lb n="0344a09" ed="X"/><lb n="0179a03" ed="R100"/>体且非断无。三千色心妙假斯立。应知心性之理 <lb n="0344a10" ed="X"/><lb n="0179a04" ed="R100"/>虽具三千。以未曾变造故所有假法同名空中也。 <lb n="0344a11" ed="X"/><lb n="0179a05" ed="R100"/>三千之事虽即真性。以全体起用。故所有空中皆 <lb n="0344a12" ed="X"/><lb n="0179a06" ed="R100"/>属假法也。问。若據下文修性之義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344a1201" n="0344a1201"/><anchor xml:id="beg0344a1201" n="0344a1201"/>但<anchor xml:id="end0344a1201"/>云離谓修性 <lb n="0344a13" ed="X"/><lb n="0179a07" ed="R100"/>各三。合谓修二性一。若如向说事理之義。应云離 <lb n="0344a14" ed="X"/><lb n="0179a08" ed="R100"/>谓事理各三。合谓事一理二耶。答。实如所问。故玄 <lb n="0344a15" ed="X"/><lb n="0179a09" ed="R100"/>義明事理本迹则以实相真谛为理本。森罗俗谛 <lb n="0344a16" ed="X"/><lb n="0179a10" ed="R100"/>为事迹。记云。即指三千为其森罗。又文句明事理 <lb n="0344a17" ed="X"/><lb n="0179a11" ed="R100"/>权实亦以诸法实相为实理。如是相等为权事。记 <lb n="0344a18" ed="X"/><lb n="0179a12" ed="R100"/>云。空中为理。假法为事。斯皆合義也。下文观内外 <lb n="0344a19" ed="X"/><lb n="0179a13" ed="R100"/>二境各云即空假中。岂非離義耶。当知若约谛境 <lb n="0344a20" ed="X"/><lb n="0179a14" ed="R100"/>而论。须合真中为理。俗但名事。若约顺修对性而 <lb n="0344a21" ed="X"/><lb n="0179a15" ed="R100"/>辨。须合谛境为一。分智行为二。各有其致。学者详 <lb n="0344a22" ed="X"/><lb n="0179a16" ed="R100"/>之。又复须晓三千之法定属于假。空中之体断非 <lb n="0344a23" ed="X"/><lb n="0179a17" ed="R100"/>数量。故止观云。第一義中一法不可得。况三千法。 <lb n="0344a24" ed="X"/><lb n="0179a18" ed="R100"/>世谛中一心尙具无量法。况三千耶。又辅行云。三 <pb n="0344b" ed="X" xml:id="X56.0928.0344b"/> <lb n="0344b01" ed="X"/><lb n="0179b01" ed="R100"/>谛无形俱不可见。然即假法可寄事辨。人之多僻。 <lb n="0344b02" ed="X"/><lb n="0179b02" ed="R100"/>见诸文云三千空中。便谓空中亦有数量。竞执理 <lb n="0344b03" ed="X"/><lb n="0179b03" ed="R100"/>体有差别者。幾许误哉。殊不知约假以立空中。妄 <lb n="0344b04" ed="X"/><lb n="0179b04" ed="R100"/>认世谛而为臻极。净名记释行于非道通达<persName>佛</persName>道 <lb n="0344b05" ed="X"/><lb n="0179b05" ed="R100"/>云。三千世间皆名非道。不離空中方名<persName>佛</persName>道。庶观 <lb n="0344b06" ed="X"/><lb n="0179b06" ed="R100"/>此解用格前非。</p></cb:div> <lb n="0344b07" ed="X"/><lb n="0179b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b0701">当知心之色心。</p></cb:div> <lb n="0344b08" ed="X"/><lb n="0179b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b0801">上心字是总。下色心是别。前云一念。此单云心。皆 <lb n="0344b09" ed="X"/><lb n="0179b09" ed="R100"/>指心念之性也。</p></cb:div> <lb n="0344b10" ed="X"/><lb n="0179b10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b1001">即心名变。变名为造。造谓体用。</p></cb:div> <lb n="0344b11" ed="X"/><lb n="0179b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b1101">心性变造三千色心。即全体起用也。变義从性。造 <lb n="0344b12" ed="X"/><lb n="0179b12" ed="R100"/>義从心。性非心而所变无因。心非性而能造无体。 <lb n="0344b13" ed="X"/><lb n="0179b13" ed="R100"/>变造相显体用方成。他本云造谓体同者。误。释者 <lb n="0344b14" ed="X"/><lb n="0179b14" ed="R100"/>云。祇由理具方有事用。此事即理。所以遍观所造 <lb n="0344b15" ed="X"/><lb n="0179b15" ed="R100"/>唯见理具。故云造谓体同。若言体用但得从理变 <lb n="0344b16" ed="X"/><lb n="0179b16" ed="R100"/>事之谈。而失指事即理之義。今试辨之。且文中三 <lb n="0344b17" ed="X"/><lb n="0179b17" ed="R100"/>句皆迭相释成耳。初即心名变。乃成上心之色心 <lb n="0344b18" ed="X"/><lb n="0179b18" ed="R100"/>也。次以造释变。後以用释造。若不尔者则名谓二 <lb n="0344b19" ed="X"/><lb n="0180a01" ed="R100"/>字幷无所以。责云失指事即理之義者。上文摄别 <lb n="0344b20" ed="X"/><lb n="0180a02" ed="R100"/>入总。下文结示三谛。岂非其義耶。祇缘中间开总 <lb n="0344b21" ed="X"/><lb n="0180a03" ed="R100"/>出别。全理造事成三千色心。即点此色心而为三 <lb n="0344b22" ed="X"/><lb n="0180a04" ed="R100"/>谛。文理婉顺何事固迷。</p></cb:div> <lb n="0344b23" ed="X"/><lb n="0180a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344b2301">是则非色非心。</p></cb:div> <lb n="0344b24" ed="X"/><lb n="0180a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344b2401">真也。</p></cb:div> <pb n="0344c" ed="X" xml:id="X56.0928.0344c"/> <lb n="0344c01" ed="X"/><lb n="0180a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0101">而色而心。</p></cb:div> <lb n="0344c02" ed="X"/><lb n="0180a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0201">俗也。</p></cb:div> <lb n="0344c03" ed="X"/><lb n="0180a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0301">唯色唯心。</p></cb:div> <lb n="0344c04" ed="X"/><lb n="0180a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0401">中也。一切法趣色趣心故谓之唯。</p></cb:div> <lb n="0344c05" ed="X"/><lb n="0180a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0501">良由于此。</p></cb:div> <lb n="0344c06" ed="X"/><lb n="0180a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c0601">良。实也。此指理事之境也。由事即理故色心本常。 <lb n="0344c07" ed="X"/><lb n="0180a13" ed="R100"/>由理即事故变造无碍。後总结云如境本来具三。 <lb n="0344c08" ed="X"/><lb n="0180a14" ed="R100"/>義见于此。</p></cb:div> <lb n="0344c09" ed="X"/><lb n="0180a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c0901">故知但识一念。遍见<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c0901" n="0344c0901"/><anchor xml:id="beg0344c0901" n="0344c0901"/>己<anchor xml:id="end0344c0901"/>他生<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb n="0344c10" ed="X"/><lb n="0180a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1001">还就总念示观体之要。前明变造之用不逾生<persName>佛</persName> <lb n="0344c11" ed="X"/><lb n="0180a17" ed="R100"/>之法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1101" n="0344c1101"/><anchor xml:id="beg0344c1101" n="0344c1101"/>己<anchor xml:id="end0344c1101"/>造他造事虽有殊。但识一念三谛。三千遍 <lb n="0344c12" ed="X"/><lb n="0180a18" ed="R100"/>见。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1201" n="0344c1201"/><anchor xml:id="beg0344c1201" n="0344c1201"/>己<anchor xml:id="end0344c1201"/>他无二无别。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1202" n="0344c1202"/><anchor xml:id="beg0344c1202" n="0344c1202"/>己<anchor xml:id="end0344c1202"/>他生<persName>佛</persName>者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1203" n="0344c1203"/><anchor xml:id="beg0344c1203" n="0344c1203"/>己<anchor xml:id="end0344c1203"/>即自心。他即 <lb n="0344c13" ed="X"/><lb n="0180b01" ed="R100"/>生<persName>佛</persName>。为显他性各具生<persName>佛</persName>。故此言之。有本无生<persName>佛</persName> <lb n="0344c14" ed="X"/><lb n="0180b02" ed="R100"/>二字者。误。</p></cb:div> <lb n="0344c15" ed="X"/><lb n="0180b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c1501">他生他<persName>佛</persName>尙与心同。况<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1501" n="0344c1501"/><anchor xml:id="beg0344c1501" n="0344c1501"/>己<anchor xml:id="end0344c1501"/>心生<persName>佛</persName>寧乖一念。故彼彼 <lb n="0344c16" ed="X"/><lb n="0180b04" ed="R100"/>境法差而不差。</p></cb:div> <lb n="0344c17" ed="X"/><lb n="0180b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1701">境法即三法权实所造也。</p></cb:div> <lb n="0344c18" ed="X"/><lb n="0180b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0344c1801">二内外不二门者。凡所观境不出内外。</p></cb:div> <lb n="0344c19" ed="X"/><lb n="0180b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0344c1901">他释<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1901" n="0344c1901"/><anchor xml:id="beg0344c1901" n="0344c1901"/>己<anchor xml:id="end0344c1901"/>心名内。生<persName>佛</persName>名外。前门自<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1902" n="0344c1902"/><anchor xml:id="beg0344c1902" n="0344c1902"/>己<anchor xml:id="end0344c1902"/>色心虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1903" n="0344c1903"/><anchor xml:id="beg0344c1903" n="0344c1903"/>已<anchor xml:id="end0344c1903"/>融 <lb n="0344c20" ed="X"/><lb n="0180b08" ed="R100"/>一。对外生<persName>佛</persName>尙成二法。故示<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c2001" n="0344c2001"/><anchor xml:id="beg0344c2001" n="0344c2001"/>己<anchor xml:id="end0344c2001"/>心三千摄彼生<persName>佛</persName> <lb n="0344c21" ed="X"/><lb n="0180b09" ed="R100"/>以成不二也。原夫前门从境妙而立。此门约智行 <lb n="0344c22" ed="X"/><lb n="0180b10" ed="R100"/>而谈。岂可境妙唯明心法。三千智行方明三无差 <lb n="0344c23" ed="X"/><lb n="0180b11" ed="R100"/>别。况复前门显示一念遍见<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c2301" n="0344c2301"/><anchor xml:id="beg0344c2301" n="0344c2301"/>己<anchor xml:id="end0344c2301"/>他生<persName>佛</persName>。何忽尙成 <lb n="0344c24" ed="X"/><lb n="0180b12" ed="R100"/>二法之见耶。今详究文義。只以前门总在一念为 <pb n="0345a" ed="X" xml:id="X56.0928.0345a"/> <lb n="0345a01" ed="X"/><lb n="0180b13" ed="R100"/>内。别分色心为外。前释总别既前别後总。今释内 <lb n="0345a02" ed="X"/><lb n="0180b14" ed="R100"/>外亦先外後内。外观云托彼依正色心。岂非指前 <lb n="0345a03" ed="X"/><lb n="0180b15" ed="R100"/>十如等七境色心耶。内观云是则外法全为心性。 <lb n="0345a04" ed="X"/><lb n="0180b16" ed="R100"/>岂非同前一切诸法无非心性耶。况一家教观以 <lb n="0345a05" ed="X"/><lb n="0180b17" ed="R100"/>理事为内外。其文非一。如止观不思议境破四性 <lb n="0345a06" ed="X"/><lb n="0180b18" ed="R100"/>中以法性为内无明为外。又辅行释观烦恼境中 <lb n="0345a07" ed="X"/><lb n="0181a01" ed="R100"/>云。理性为内诸法为外。又文句记释<persName>如来</persName>入定履 <lb n="0345a08" ed="X"/><lb n="0181a02" ed="R100"/>历法缘云。履历即历事对境。法缘即内缘真理。又 <lb n="0345a09" ed="X"/><lb n="0181a03" ed="R100"/>涅槃疏释十功德非内非外云。非真故非内。非俗 <lb n="0345a10" ed="X"/><lb n="0181a04" ed="R100"/>故非外。斯等明據足显此门所立之義也。应知内 <lb n="0345a11" ed="X"/><lb n="0181a05" ed="R100"/>外二境即占察经中唯识真如二种观境也。彼经 <lb n="0345a12" ed="X"/><lb n="0181a06" ed="R100"/>云。学唯识观者。于一切时处。随身口意所有作业 <lb n="0345a13" ed="X"/><lb n="0181a07" ed="R100"/>悉当观察。知唯是心。习真如观者。思惟心性无生 <lb n="0345a14" ed="X"/><lb n="0181a08" ed="R100"/>无灭。不住见闻觉知。永離一切分别之相。辅行云。 <lb n="0345a15" ed="X"/><lb n="0181a09" ed="R100"/>唯识历事。真如观理。又曰观于十界四运。義当占 <lb n="0345a16" ed="X"/><lb n="0181a10" ed="R100"/>察一切唯心。由是而知。彼之所观即今之二境也。 <lb n="0345a17" ed="X"/><lb n="0181a11" ed="R100"/>明矣。诸文有以生<persName>佛</persName>依正等为内外者。随義甄分 <lb n="0345a18" ed="X"/><lb n="0181a12" ed="R100"/>不可一准。此门消释历代不同。吾宗达人试与评 <lb n="0345a19" ed="X"/><lb n="0181a13" ed="R100"/>品。在理或当。能无从乎。</p></cb:div> <lb n="0345a20" ed="X"/><lb n="0181a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2001">外谓托彼依正色心。</p></cb:div> <lb n="0345a21" ed="X"/><lb n="0181a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345a2101">境也。</p></cb:div> <lb n="0345a22" ed="X"/><lb n="0181a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2201">即空假中。</p></cb:div> <lb n="0345a23" ed="X"/><lb n="0181a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345a2301">观也。他本作即空即中者。误。</p></cb:div> <lb n="0345a24" ed="X"/><lb n="0181a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345a2401">即空假中。妙故色心体绝。</p></cb:div> <pb n="0345b" ed="X" xml:id="X56.0928.0345b"/> <lb n="0345b01" ed="X"/><lb n="0181b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b0101">三观冥理故云妙。色心即性故云体绝。所言绝者。 <lb n="0345b02" ed="X"/><lb n="0181b02" ed="R100"/>非无体断绝之義。如義例云。诸色心现时。如金银 <lb n="0345b03" ed="X"/><lb n="0181b03" ed="R100"/>隐起。金处异名生。与金无前後。今观隐起纯是一 <lb n="0345b04" ed="X"/><lb n="0181b04" ed="R100"/>金。则异名体绝矣。他本<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0401" n="0345b0401"/><anchor xml:id="beg0345b0401" n="0345b0401"/>但<anchor xml:id="end0345b0401"/>云空中妙故心色体绝。 <lb n="0345b05" ed="X"/><lb n="0181b05" ed="R100"/>释者谓此中但明空中二观不言假观者。以此门 <lb n="0345b06" ed="X"/><lb n="0181b06" ed="R100"/>正指前门即假三千之心收彼外境。故此但以空 <lb n="0345b07" ed="X"/><lb n="0181b07" ed="R100"/>中亡之。令内体显也。且前门云彼彼境法差而不 <lb n="0345b08" ed="X"/><lb n="0181b08" ed="R100"/>差。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0801" n="0345b0801"/><anchor xml:id="beg0345b0801" n="0345b0801"/>已<anchor xml:id="end0345b0801"/>摄生<persName>佛</persName>亦示泯亡。如何至此方收外境始显 <lb n="0345b09" ed="X"/><lb n="0181b09" ed="R100"/>内体耶。况复文云外谓托彼依正等。而今反显于 <lb n="0345b10" ed="X"/><lb n="0181b10" ed="R100"/>内者。名義甚疏也。</p></cb:div> <lb n="0345b11" ed="X"/><lb n="0181b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b1101">唯一实性无空假中。</p></cb:div> <lb n="0345b12" ed="X"/><lb n="0181b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b1201">上文色心体绝。亡其事境也。今云唯一实性。显于 <lb n="0345b13" ed="X"/><lb n="0181b13" ed="R100"/>谛理也。无空假中。泯乎观照也。下文色心宛然等。 <lb n="0345b14" ed="X"/><lb n="0181b14" ed="R100"/>只是点示外境三谛净相耳。</p></cb:div> <lb n="0345b15" ed="X"/><lb n="0181b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b1501">色心宛然。豁同真净。</p></cb:div> <lb n="0345b16" ed="X"/><lb n="0181b16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b1601">外境显时。三谛皆離妄染之相。故曰真净。亦可空 <lb n="0345b17" ed="X"/><lb n="0181b17" ed="R100"/>中为真。假法为净。应知此義通于浅深。今意且约 <lb n="0345b18" ed="X"/><lb n="0181b18" ed="R100"/>住前而说。以记主用智妙对名字。行妙对观行･相 <lb n="0345b19" ed="X"/><lb n="0182a01" ed="R100"/>似。此门既从二妙而立。故未可滥同分真净相。然 <lb n="0345b20" ed="X"/><lb n="0182a02" ed="R100"/>又虽通住前。若據豁同真净之言。合是六根净位。</p></cb:div> <lb n="0345b21" ed="X"/><lb n="0182a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345b2101">无复众生七方便异。不见国土净秽差品。</p></cb:div> <lb n="0345b22" ed="X"/><lb n="0182a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345b2201">此下释成上義。众生总示假名。七方便略擧正报 <lb n="0345b23" ed="X"/><lb n="0182a05" ed="R100"/>国土。通收依果即三种世间也。斯等皆即空中。故 <lb n="0345b24" ed="X"/><lb n="0182a06" ed="R100"/>云无异及不见也。</p></cb:div> <pb n="0345c" ed="X" xml:id="X56.0928.0345c"/> <lb n="0345c01" ed="X"/><lb n="0182a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345c0101">而帝网依正终自炳然。</p></cb:div> <lb n="0345c02" ed="X"/><lb n="0182a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345c0201">空中即假。如帝释珠网光影交错体相自分。有本 <lb n="0345c03" ed="X"/><lb n="0182a09" ed="R100"/>作终日炳然者。误。如玄義云。诸大乘经虽明法界 <lb n="0345c04" ed="X"/><lb n="0182a10" ed="R100"/>平等。而菩萨行位终自炳然。</p></cb:div> <lb n="0345c05" ed="X"/><lb n="0182a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0345c0501">所言内者。先了外色心一念无念。唯内体三千即空 <lb n="0345c06" ed="X"/><lb n="0182a12" ed="R100"/>假中。</p></cb:div> <lb n="0345c07" ed="X"/><lb n="0182a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0345c0701">心性何在。遍在色心。若欲观内必先了外。内外虽 <lb n="0345c08" ed="X"/><lb n="0182a14" ed="R100"/>异实性本融。是故三千色心同居一念。念无念相 <lb n="0345c09" ed="X"/><lb n="0182a15" ed="R100"/>三谛现前。当知观外三千亦见心性空中之理。观 <lb n="0345c10" ed="X"/><lb n="0182a16" ed="R100"/>内心性亦见三千即假之事。故義例云。本末相映 <lb n="0345c11" ed="X"/><lb n="0182a17" ed="R100"/>事理不二。辅行云。修三昧者于此二涂一不可废。 <lb n="0345c12" ed="X"/><lb n="0182a18" ed="R100"/>尝试研核止观十境。初阴入界或唯观理。下之九 <lb n="0345c13" ed="X"/><lb n="0182b01" ed="R100"/>境随发而观多是历事。且初境中拣去界入。的就 <lb n="0345c14" ed="X"/><lb n="0182b02" ed="R100"/>识心观不思议境。此属于理。若例馀阴等遍修三 <lb n="0345c15" ed="X"/><lb n="0182b03" ed="R100"/>观亦属于事。義例云。修观次第必先内心。内心若 <lb n="0345c16" ed="X"/><lb n="0182b04" ed="R100"/>净。以此净心历一切法任运<g ref="#CB04518">泯</g>合。若尔外观必须 <lb n="0345c17" ed="X"/><lb n="0182b05" ed="R100"/>内心净後方可修耶。此有二意。一者如義例所示。 <lb n="0345c18" ed="X"/><lb n="0182b06" ed="R100"/>即不思议境後历一切法是也。二者自有内心未 <lb n="0345c19" ed="X"/><lb n="0182b07" ed="R100"/>净复修外观。如破法遍末历馀阴入界是也。故文 <lb n="0345c20" ed="X"/><lb n="0182b08" ed="R100"/>云。若总无明心未必是宜。更历馀心等。问。所观识 <lb n="0345c21" ed="X"/><lb n="0182b09" ed="R100"/>心及馀阴等。幷是达事即理。何故分对事理二观 <lb n="0345c22" ed="X"/><lb n="0182b10" ed="R100"/>耶。答。识心未起分别之时。此与真如内体弥近。其 <lb n="0345c23" ed="X"/><lb n="0182b11" ed="R100"/>用观者如伐树得根。故可唯达法性更不馀阴也。 <lb n="0345c24" ed="X"/><lb n="0182b12" ed="R100"/>馀阴既是根尘和合所生之法。其用观者如寻条 <pb n="0346a" ed="X" xml:id="X56.0928.0346a"/> <lb n="0346a01" ed="X"/><lb n="0182b13" ed="R100"/>知本。故今专照起心四性叵得也。虽复体达若对 <lb n="0346a02" ed="X"/><lb n="0182b14" ed="R100"/>若起不出法界。此即<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a0201" n="0346a0201"/><anchor xml:id="beg0346a0201" n="0346a0201"/>已<anchor xml:id="end0346a0201"/>当从末从事而观。应知内 <lb n="0346a03" ed="X"/><lb n="0182b15" ed="R100"/>心不起而<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a0301" n="0346a0301"/><anchor xml:id="beg0346a0301" n="0346a0301"/>已<anchor xml:id="end0346a0301"/>。起则十界之中必属一运。观此一运 <lb n="0346a04" ed="X"/><lb n="0182b16" ed="R100"/>即具十界百果千如。即空即中未必具足。推捡四 <lb n="0346a05" ed="X"/><lb n="0182b17" ed="R100"/>运方名唯识。况占察无四运之说。盖今家依龙树 <lb n="0346a06" ed="X"/><lb n="0182b18" ed="R100"/>观道。为防末代深计。故以正起之心形于三运委 <lb n="0346a07" ed="X"/><lb n="0183a01" ed="R100"/>悉而破。若了斯義。则内外二境事理二观无相夺 <lb n="0346a08" ed="X"/><lb n="0183a02" ed="R100"/>伦。不同旧云内外各有二观之相也。</p></cb:div> <lb n="0346a09" ed="X"/><lb n="0183a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a0901">是则外法全为心性。心性无外。摄无不周。</p></cb:div> <lb n="0346a10" ed="X"/><lb n="0183a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1001">辅行云。但观理具俱破俱立。俱是法界。任运摄得 <lb n="0346a11" ed="X"/><lb n="0183a05" ed="R100"/>权实所观。</p></cb:div> <lb n="0346a12" ed="X"/><lb n="0183a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1201">十方诸<persName>佛</persName>法界有情。性体无殊一切咸遍。</p></cb:div> <lb n="0346a13" ed="X"/><lb n="0183a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1301">前明心性遍彼生<persName>佛</persName>。今例生<persName>佛</persName>之性互遍亦然。金 <lb n="0346a14" ed="X"/><lb n="0183a08" ed="R100"/>鎞云。以无始来心体本遍故<persName>佛</persName>体遍。由生性遍是 <lb n="0346a15" ed="X"/><lb n="0183a09" ed="R100"/>则诸<persName>佛</persName>无异心。故复其性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a1501" n="0346a1501"/><anchor xml:id="beg0346a1501" n="0346a1501"/>已<anchor xml:id="end0346a1501"/>矣。</p></cb:div> <lb n="0346a16" ed="X"/><lb n="0183a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1601">谁云内外色心<anchor xml:id="nkr_note_add_0346a1601" n="0346a1601"/><anchor xml:id="beg0346a1601" n="0346a1601"/>己<anchor xml:id="end0346a1601"/>他。</p></cb:div> <lb n="0346a17" ed="X"/><lb n="0183a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1701">以理遣情。</p></cb:div> <lb n="0346a18" ed="X"/><lb n="0183a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a1801">此则用向色心不二门成。</p></cb:div> <lb n="0346a19" ed="X"/><lb n="0183a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a1901">用向总别二境。成今内外二境。</p></cb:div> <lb n="0346a20" ed="X"/><lb n="0183a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a2001">三修性不二门者。性德只是界如一念。</p></cb:div> <lb n="0346a21" ed="X"/><lb n="0183a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a2101">百界千如同居一念。理具常乐我净。故名性德。</p></cb:div> <lb n="0346a22" ed="X"/><lb n="0183a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346a2201">此内界如。三法具足。</p></cb:div> <lb n="0346a23" ed="X"/><lb n="0183a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346a2301">界如即空性般若。界如即假性解脱。界如即中性 <lb n="0346a24" ed="X"/><lb n="0183a18" ed="R100"/>法身。此即前门内观之境。故云此内。下文云理性 <pb n="0346b" ed="X" xml:id="X56.0928.0346b"/> <lb n="0346b01" ed="X"/><lb n="0183b01" ed="R100"/>三德三谛三千。盖指其義。</p></cb:div> <lb n="0346b02" ed="X"/><lb n="0183b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b0201">性虽本尔。藉智起修。</p></cb:div> <lb n="0346b03" ed="X"/><lb n="0183b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b0301">至理玄微非智莫显。故依理起智。以智导行。二修 <lb n="0346b04" ed="X"/><lb n="0183b04" ed="R100"/>若立一性乃彰。他本云藉知曰修。释者云知训照 <lb n="0346b05" ed="X"/><lb n="0183b05" ed="R100"/>也。如妙乐记释知法常无性云。知者照也。今观智 <lb n="0346b06" ed="X"/><lb n="0183b06" ed="R100"/>者幷荆溪之意。幷不以知字为修。故文句释欲令 <lb n="0346b07" ed="X"/><lb n="0183b07" ed="R100"/>众生咸得闻知。云闻知即闻思二慧也。记云。既有 <lb n="0346b08" ed="X"/><lb n="0183b08" ed="R100"/>二慧必入修慧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0346b0801" n="0346b0801"/><anchor xml:id="beg0346b0801" n="0346b0801"/>但<anchor xml:id="end0346b0801"/>以知释修未可全当。明文若此。 <lb n="0346b09" ed="X"/><lb n="0183b09" ed="R100"/>岂今著述特反其言乎。虽凭训照之文。全皆非修 <lb n="0346b10" ed="X"/><lb n="0183b10" ed="R100"/>之義。亲疏可验。何苦诤锋。彼又云。若言藉智起修 <lb n="0346b11" ed="X"/><lb n="0183b11" ed="R100"/>即成行三是修。智三非修也。今恐斯难非理。智起 <lb n="0346b12" ed="X"/><lb n="0183b12" ed="R100"/>即修谁此分隔。</p></cb:div> <lb n="0346b13" ed="X"/><lb n="0183b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1301">由修照性。由性发修。</p></cb:div> <lb n="0346b14" ed="X"/><lb n="0183b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b1401">以智照于境则一性而三性。以境发于智则修二 <lb n="0346b15" ed="X"/><lb n="0183b15" ed="R100"/>而各三。</p></cb:div> <lb n="0346b16" ed="X"/><lb n="0183b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1601">在性则全修成性。起修则全性成修。</p></cb:div> <lb n="0346b17" ed="X"/><lb n="0183b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b1701">二修在性则般若･解脱全成法身一性。一性起修 <lb n="0346b18" ed="X"/><lb n="0183b18" ed="R100"/>则法身全成般若･解脱。</p></cb:div> <lb n="0346b19" ed="X"/><lb n="0184a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b1901">性无所移。修常宛尔。</p></cb:div> <lb n="0346b20" ed="X"/><lb n="0184a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b2001">性虽起修其体不动。修虽即性其用弥彰。</p></cb:div> <lb n="0346b21" ed="X"/><lb n="0184a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346b2101">修又二种。顺修･逆修。</p></cb:div> <lb n="0346b22" ed="X"/><lb n="0184a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346b2201">此门摄智行二妙。彼之修相不出二种。智妙中有 <lb n="0346b23" ed="X"/><lb n="0184a05" ed="R100"/>二十智。始从世智洎乎别教<persName>佛</persName>智。皆逆修也。圆教 <lb n="0346b24" ed="X"/><lb n="0184a06" ed="R100"/>五品至于妙觉。则顺修也。行妙中约四教明行。前 <pb n="0346c" ed="X" xml:id="X56.0928.0346c"/> <lb n="0346c01" ed="X"/><lb n="0184a07" ed="R100"/>三是逆修。唯圆为顺。问。别教<persName>佛</persName>智何名为逆耶。答。 <lb n="0346c02" ed="X"/><lb n="0184a08" ed="R100"/>此约教道悉是权施故。</p></cb:div> <lb n="0346c03" ed="X"/><lb n="0184a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0301">顺谓了性为行。</p></cb:div> <lb n="0346c04" ed="X"/><lb n="0184a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0401">五品<anchor xml:id="nkr_note_add_0346c0401" n="0346c0401"/><anchor xml:id="beg0346c0401" n="0346c0401"/>已<anchor xml:id="end0346c0401"/>上。即三障之事。了三德之性。而为行也。</p></cb:div> <lb n="0346c05" ed="X"/><lb n="0184a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0501">逆谓背性成迷。</p></cb:div> <lb n="0346c06" ed="X"/><lb n="0184a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0601">世智著有二乘。取空菩萨以二边为因。别<persName>佛</persName>以但 <lb n="0346c07" ed="X"/><lb n="0184a13" ed="R100"/>中为果。皆背性也。</p></cb:div> <lb n="0346c08" ed="X"/><lb n="0184a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c0801">迷了二心。心虽不二。</p></cb:div> <lb n="0346c09" ed="X"/><lb n="0184a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c0901">心体即理故二而不二。</p></cb:div> <lb n="0346c10" ed="X"/><lb n="0184a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1001">逆顺二性。性事但殊。</p></cb:div> <lb n="0346c11" ed="X"/><lb n="0184a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1101">性变成事故不二而二。</p></cb:div> <lb n="0346c12" ed="X"/><lb n="0184a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1201">可由事不移心则令迷修成了。</p></cb:div> <lb n="0346c13" ed="X"/><lb n="0184b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1301">责于以理混事。</p></cb:div> <lb n="0346c14" ed="X"/><lb n="0184b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1401">故须一期迷了照性成修。</p></cb:div> <lb n="0346c15" ed="X"/><lb n="0184b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1501">一期犹一往也。故须一往且分迷了。变迷修而顺 <lb n="0346c16" ed="X"/><lb n="0184b04" ed="R100"/>了修也。他本作一其。字误。纵为巧释。终非文意。</p></cb:div> <lb n="0346c17" ed="X"/><lb n="0184b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c1701">见性修心。二修俱泯。</p></cb:div> <lb n="0346c18" ed="X"/><lb n="0184b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c1801">初住见性真修体融。复何分于迷了之异乎。故文 <lb n="0346c19" ed="X"/><lb n="0184b07" ed="R100"/>句记云。若至初住。修性一合无复分张。今言俱泯。 <lb n="0346c20" ed="X"/><lb n="0184b08" ed="R100"/>由合性故也。</p></cb:div> <lb n="0346c21" ed="X"/><lb n="0184b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0346c2101">又晓顺修对性有離有合。離谓修性各三。合谓修二 <lb n="0346c22" ed="X"/><lb n="0184b10" ed="R100"/>性一。</p></cb:div> <lb n="0346c23" ed="X"/><lb n="0184b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0346c2301">玄義明智行二妙与前境妙一而论三。三而论一。 <lb n="0346c24" ed="X"/><lb n="0184b12" ed="R100"/>记曰。一谓涅槃。三谓三德。境是法身。智是般若。行 <pb n="0347a" ed="X" xml:id="X56.0928.0347a"/> <lb n="0347a01" ed="X"/><lb n="0184b13" ed="R100"/>是解脱。当知祇一涅槃而论此三。又境即理。三智 <lb n="0347a02" ed="X"/><lb n="0184b14" ed="R100"/>即名字。三行即观行相似三也。当知九只是三。三 <lb n="0347a03" ed="X"/><lb n="0184b15" ed="R100"/>只是一。一尙无一岂有九三。</p></cb:div> <lb n="0347a04" ed="X"/><lb n="0184b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a0401">修二各三。共发性三。</p></cb:div> <lb n="0347a05" ed="X"/><lb n="0184b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a0501">此释離義也。即以修六为能发。性三为所发。性三 <lb n="0347a06" ed="X"/><lb n="0184b18" ed="R100"/>既为三障所覆。故须修六显发三德。德障虽一。发 <lb n="0347a07" ed="X"/><lb n="0185a01" ed="R100"/>覆且殊不分而分。修九之義于兹立矣。</p></cb:div> <lb n="0347a08" ed="X"/><lb n="0185a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a0801">是则修虽具九。</p></cb:div> <lb n="0347a09" ed="X"/><lb n="0185a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a0901">覆唯在性。发乃由修。以所从能。故云具九。</p></cb:div> <lb n="0347a10" ed="X"/><lb n="0185a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1001">九只是三。</p></cb:div> <lb n="0347a11" ed="X"/><lb n="0185a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1101">性中智脱全成二修。修中法身即是一性。義虽具 <lb n="0347a12" ed="X"/><lb n="0185a06" ed="R100"/>九。体只是三。</p></cb:div> <lb n="0347a13" ed="X"/><lb n="0185a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1301">为对性明修故合修为二。</p></cb:div> <lb n="0347a14" ed="X"/><lb n="0185a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1401">此释合義也。離既各三。合何一二。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0347001" n="0347001"/>良修中法身其 <lb n="0347a15" ed="X"/><lb n="0185a09" ed="R100"/>性无作。故合修三<anchor xml:id="nkr_note_add_0347a1501" n="0347a1501"/><anchor xml:id="beg0347a1501" n="0347a1501"/>但<anchor xml:id="end0347a1501"/>名智行。亦应例云。为对修明 <lb n="0347a16" ed="X"/><lb n="0185a10" ed="R100"/>性故合性为一。以性中智脱非修勿功。故合性三 <lb n="0347a17" ed="X"/><lb n="0185a11" ed="R100"/>但名理境。</p></cb:div> <lb n="0347a18" ed="X"/><lb n="0185a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a1801">二与一性如水为波。</p></cb:div> <lb n="0347a19" ed="X"/><lb n="0185a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a1901">一性起修。</p></cb:div> <lb n="0347a20" ed="X"/><lb n="0185a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a2001">二亦无二亦如波水。</p></cb:div> <lb n="0347a21" ed="X"/><lb n="0185a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a2101">二修即性。</p></cb:div> <lb n="0347a22" ed="X"/><lb n="0185a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347a2201">应知性指三障。是故具三。</p></cb:div> <lb n="0347a23" ed="X"/><lb n="0185a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347a2301">阴入界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0347002" n="0347002"/>共即法身。贪恚痴性即般若。业行繫缚即 <lb n="0347a24" ed="X"/><lb n="0185a18" ed="R100"/>解脱。</p></cb:div> <pb n="0347b" ed="X" xml:id="X56.0928.0347b"/> <lb n="0347b01" ed="X"/><lb n="0185b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0101">修从性成。成三法尔。</p></cb:div> <lb n="0347b02" ed="X"/><lb n="0185b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0201">性三如水具火性冰具水体。修三如火生于木冰 <lb n="0347b03" ed="X"/><lb n="0185b03" ed="R100"/>融于水。</p></cb:div> <lb n="0347b04" ed="X"/><lb n="0185b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0401">达无修性唯一妙乘。</p></cb:div> <lb n="0347b05" ed="X"/><lb n="0185b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0501">对性辨修皆是权巧。苟契神于不二。何修性之有 <lb n="0347b06" ed="X"/><lb n="0185b06" ed="R100"/>乎。如是乃能受赐大车悟入中道矣。</p></cb:div> <lb n="0347b07" ed="X"/><lb n="0185b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0701">无所分别。</p></cb:div> <lb n="0347b08" ed="X"/><lb n="0185b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b0801">中道亦亡。</p></cb:div> <lb n="0347b09" ed="X"/><lb n="0185b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b0901">法界洞朗。</p></cb:div> <lb n="0347b10" ed="X"/><lb n="0185b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1001">三谛俱照也。</p></cb:div> <lb n="0347b11" ed="X"/><lb n="0185b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1101">此由内外不二门成。</p></cb:div> <lb n="0347b12" ed="X"/><lb n="0185b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1201">因观内外故有智行。</p></cb:div> <lb n="0347b13" ed="X"/><lb n="0185b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1301">四因果不二门者。众生心因既具三轨。</p></cb:div> <lb n="0347b14" ed="X"/><lb n="0185b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1401">玄義明性德三轨云。凡心一念具十法界。一一界 <lb n="0347b15" ed="X"/><lb n="0185b15" ed="R100"/>悉有三道性相体。即是三轨性相体。</p></cb:div> <lb n="0347b16" ed="X"/><lb n="0185b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347b1601">此因成果名三涅槃。</p></cb:div> <lb n="0347b17" ed="X"/><lb n="0185b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347b1701">文句明位中若研性德三法入于十信。名如是力 <lb n="0347b18" ed="X"/><lb n="0185b18" ed="R100"/>如是作。若入四十一地名如是因如是缘。若至<persName>佛</persName> <lb n="0347b19" ed="X"/><lb n="0186a01" ed="R100"/>地名如是果如是报。初三名本。後三名末。初後同 <lb n="0347b20" ed="X"/><lb n="0186a02" ed="R100"/>是三德名究竟等。问。性中三轨但是性相体三。修 <lb n="0347b21" ed="X"/><lb n="0186a03" ed="R100"/>中因果唯有力作等七。然则十如是法修性互阙 <lb n="0347b22" ed="X"/><lb n="0186a04" ed="R100"/>耶。答。性具力作等。只是全修在性。修中性相体只 <lb n="0347b23" ed="X"/><lb n="0186a05" ed="R100"/>是发彼性三。理事相收十如无减。言三涅槃者即 <lb n="0347b24" ed="X"/><lb n="0186a06" ed="R100"/>三德异名也。大经云。三德具足名大涅槃。故知性 <pb n="0347c" ed="X" xml:id="X56.0928.0347c"/> <lb n="0347c01" ed="X"/><lb n="0186a07" ed="R100"/>圆方便皆具常乐我净。</p></cb:div> <lb n="0347c02" ed="X"/><lb n="0186a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0201">因果无殊始终理一。</p></cb:div> <lb n="0347c03" ed="X"/><lb n="0186a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0301">因果俱三。始终不二。</p></cb:div> <lb n="0347c04" ed="X"/><lb n="0186a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0401">若尔。因德<anchor xml:id="nkr_note_add_0347c0401" n="0347c0401"/><anchor xml:id="beg0347c0401" n="0347c0401"/>已<anchor xml:id="end0347c0401"/>具何不住因。</p></cb:div> <lb n="0347c05" ed="X"/><lb n="0186a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0501">據理难事。</p></cb:div> <lb n="0347c06" ed="X"/><lb n="0186a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c0601">但由迷因。各自谓实。</p></cb:div> <lb n="0347c07" ed="X"/><lb n="0186a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c0701">记云。方便诸乘皆悉不知无始藏理一心三法。故 <lb n="0347c08" ed="X"/><lb n="0186a14" ed="R100"/>各于一法少分起计幷谓究竟。方便尙尔。况凡夫 <lb n="0347c09" ed="X"/><lb n="0186a15" ed="R100"/>乎。</p></cb:div> <lb n="0347c10" ed="X"/><lb n="0186a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1001">若了迷性实唯住因。</p></cb:div> <lb n="0347c11" ed="X"/><lb n="0186a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1101">金鎞云。果<persName>佛</persName>具自他之因性。我心具诸<persName>佛</persName>之果德。 <lb n="0347c12" ed="X"/><lb n="0186a18" ed="R100"/>果上以<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智观之则唯<persName>佛</persName>无生。因中若实慧 <lb n="0347c13" ed="X"/><lb n="0186b01" ed="R100"/>实眼冥符亦全生是<persName>佛</persName>。故知了性则无别修。</p></cb:div> <lb n="0347c14" ed="X"/><lb n="0186b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1401">故久研此因。因显名果。</p></cb:div> <lb n="0347c15" ed="X"/><lb n="0186b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1501">此因者即前众生心因也。如大经以十二因缘为 <lb n="0347c16" ed="X"/><lb n="0186b04" ed="R100"/>因性。记主指为理性三因。故知果上祇显此因。其 <lb n="0347c17" ed="X"/><lb n="0186b05" ed="R100"/>犹磨镜发光。光非外得。</p></cb:div> <lb n="0347c18" ed="X"/><lb n="0186b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c1801">祇缘因果理一。用此一理为因。</p></cb:div> <lb n="0347c19" ed="X"/><lb n="0186b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c1901">即观心因而起修因。</p></cb:div> <lb n="0347c20" ed="X"/><lb n="0186b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c2001">理显无复果名。岂可仍存因号。因果既泯。理性自亡。</p></cb:div> <lb n="0347c21" ed="X"/><lb n="0186b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0347c2101">夫因果者取理之幻事。故得理而亡事。理性者取 <lb n="0347c22" ed="X"/><lb n="0186b10" ed="R100"/>证之假名。故得证而亡名。大论曰。<persName>佛</persName>坐道场时。不 <lb n="0347c23" ed="X"/><lb n="0186b11" ed="R100"/>得一法实。空拳诳小儿。诱度于一切。</p></cb:div> <lb n="0347c24" ed="X"/><lb n="0186b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0347c2401">祇由亡智亲疏致使迷成厚薄。</p></cb:div> <pb n="0348a" ed="X" xml:id="X56.0928.0348a"/> <lb n="0348a01" ed="X"/><lb n="0186b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a0101">上言泯亡且寄理显。须知亡智通乎始终。祇由亲 <lb n="0348a02" ed="X"/><lb n="0186b14" ed="R100"/>疏随功涉位。如六即位後之五即。由亡智故所以 <lb n="0348a03" ed="X"/><lb n="0186b15" ed="R100"/>俱即。由亲疏故所以分五。他释唯以初住为亲。相 <lb n="0348a04" ed="X"/><lb n="0186b16" ed="R100"/>似为疏。又以亲疏配属利钝。此不应尔。下文義开 <lb n="0348a05" ed="X"/><lb n="0186b17" ed="R100"/>六即。何止分真强分三惑。寧关利钝。但约一人。五 <lb n="0348a06" ed="X"/><lb n="0186b18" ed="R100"/>即迭论亲疏。于義自允也。</p></cb:div> <lb n="0348a07" ed="X"/><lb n="0187a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a0701">迷厚薄故强分三惑。</p></cb:div> <lb n="0348a08" ed="X"/><lb n="0187a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a0801">圆人初缘实相。造境即中。不断而断。本断无明。以 <lb n="0348a09" ed="X"/><lb n="0187a03" ed="R100"/>由二惑任运先除。故说初信断见。七信断思等。其 <lb n="0348a10" ed="X"/><lb n="0187a04" ed="R100"/>实见思体是无明。故文句云。性德之理而为通别 <lb n="0348a11" ed="X"/><lb n="0187a05" ed="R100"/>二惑之所染著。难可了知。记曰。二惑叵分故云难 <lb n="0348a12" ed="X"/><lb n="0187a06" ed="R100"/>了。今言强分盖由此耳。</p></cb:div> <lb n="0348a13" ed="X"/><lb n="0187a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1301">義开六即。</p></cb:div> <lb n="0348a14" ed="X"/><lb n="0187a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1401">记云。约理则证法无名。约事则不无诸位。今言義 <lb n="0348a15" ed="X"/><lb n="0187a09" ed="R100"/>开六即其意也。</p></cb:div> <lb n="0348a16" ed="X"/><lb n="0187a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1601">名智浅深。</p></cb:div> <lb n="0348a17" ed="X"/><lb n="0187a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1701">亲疏从行。浅深约位。</p></cb:div> <lb n="0348a18" ed="X"/><lb n="0187a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a1801">故知梦勤加功空名惑绝。</p></cb:div> <lb n="0348a19" ed="X"/><lb n="0187a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a1901">勤加三智泯绝三惑。他释引大论云。空<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a1901" n="0348a1901"/><anchor xml:id="beg0348a1901" n="0348a1901"/>但<anchor xml:id="end0348a1901"/>有名而 <lb n="0348a20" ed="X"/><lb n="0187a14" ed="R100"/>无真实。惑即法性亦但有名。故用空名以喩惑妄。</p></cb:div> <lb n="0348a21" ed="X"/><lb n="0187a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a2101">幻因既满。镜像果圆。</p></cb:div> <lb n="0348a22" ed="X"/><lb n="0187a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348a2201">因果位通。故以圆满言之。所擧梦空幻像四喩者。 <lb n="0348a23" ed="X"/><lb n="0187a17" ed="R100"/>前三喩体不可得。後一喩任运所现。</p></cb:div> <lb n="0348a24" ed="X"/><lb n="0187a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348a2401">空像虽即義同而空虚像实。</p></cb:div> <pb n="0348b" ed="X" xml:id="X56.0928.0348b"/> <lb n="0348b01" ed="X"/><lb n="0187b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0101">体虚虽同。然空无形而像可见。以像望空虚复名 <lb n="0348b02" ed="X"/><lb n="0187b02" ed="R100"/>实。</p></cb:div> <lb n="0348b03" ed="X"/><lb n="0187b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0301">像实故称理本有。</p></cb:div> <lb n="0348b04" ed="X"/><lb n="0187b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0401">喩理具三千果满即现。</p></cb:div> <lb n="0348b05" ed="X"/><lb n="0187b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0501">空虚故迷转成性。</p></cb:div> <lb n="0348b06" ed="X"/><lb n="0187b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0601">喩无明转故即变为明。他本云性成者。误。</p></cb:div> <lb n="0348b07" ed="X"/><lb n="0187b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b0701">是则不二而二立因果殊。二而不二始终体一。若谓 <lb n="0348b08" ed="X"/><lb n="0187b08" ed="R100"/>因异果。因亦非因。</p></cb:div> <lb n="0348b09" ed="X"/><lb n="0187b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b0901">因不具德此非圆因。</p></cb:div> <lb n="0348b10" ed="X"/><lb n="0187b10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1001">晓果从因。因方剋果。</p></cb:div> <lb n="0348b11" ed="X"/><lb n="0187b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1101">果藉圆修方获妙果。</p></cb:div> <lb n="0348b12" ed="X"/><lb n="0187b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1201">所以三千在理同名无明。</p></cb:div> <lb n="0348b13" ed="X"/><lb n="0187b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1301">果德三千在理名三道。法身为苦。般若为惑。解脱 <lb n="0348b14" ed="X"/><lb n="0187b14" ed="R100"/>为业。今略言惑也。又无明是无住之本。业苦是所 <lb n="0348b15" ed="X"/><lb n="0187b15" ed="R100"/>立之法。今云在理。擧本摄末故也。</p></cb:div> <lb n="0348b16" ed="X"/><lb n="0187b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b1601">三千果成咸称常乐。</p></cb:div> <lb n="0348b17" ed="X"/><lb n="0187b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b1701">因理三千至果称三德。苦成法身。惑成般若。业成 <lb n="0348b18" ed="X"/><lb n="0187b18" ed="R100"/>解脱。皆具四德。今略云二也。又常乐属法身。净属 <lb n="0348b19" ed="X"/><lb n="0188a01" ed="R100"/>般若。我属解脱。今云果成。擧体摄用故。</p></cb:div> <lb n="0348b20" ed="X"/><lb n="0188a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b2001">三千无改。无明即明。</p></cb:div> <lb n="0348b21" ed="X"/><lb n="0188a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b2101">释上句。以三千法性随缘不变。故曰无改。</p></cb:div> <lb n="0348b22" ed="X"/><lb n="0188a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348b2201">三千幷常。俱体俱用。</p></cb:div> <lb n="0348b23" ed="X"/><lb n="0188a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348b2301">释下句。以三千全是法身之体二法之用。故曰幷 <lb n="0348b24" ed="X"/><lb n="0188a06" ed="R100"/>常。此又从略耳。</p></cb:div> <pb n="0348c" ed="X" xml:id="X56.0928.0348c"/> <lb n="0348c01" ed="X"/><lb n="0188a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c0101">此以修性不二门成。</p></cb:div> <lb n="0348c02" ed="X"/><lb n="0188a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c0201">修性为因。因成名果。问。前修性门摄智行二妙。记 <lb n="0348c03" ed="X"/><lb n="0188a09" ed="R100"/>以智行对住前三即。今以修性为因亦合因属住。 <lb n="0348c04" ed="X"/><lb n="0188a10" ed="R100"/>前果在初住。何故此门有因满果圆之说。答。记云 <lb n="0348c05" ed="X"/><lb n="0188a11" ed="R100"/>今言行者多在住前。故知所对且據一往。又记云 <lb n="0348c06" ed="X"/><lb n="0188a12" ed="R100"/>若至初住名随分果。又云境智行三历六即位以 <lb n="0348c07" ed="X"/><lb n="0188a13" ed="R100"/>至于果。故知他人唯指初住为果者。局之甚也。</p></cb:div> <lb n="0348c08" ed="X"/><lb n="0188a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c0801">五染净不二门者。若识无始即法性为无明。故可了 <lb n="0348c09" ed="X"/><lb n="0188a15" ed="R100"/>今即无明为法性。</p></cb:div> <lb n="0348c10" ed="X"/><lb n="0188a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c1001">欲明染净缘起。先示无始无住之本也。记云法性 <lb n="0348c11" ed="X"/><lb n="0188a17" ed="R100"/>即无明。法性无住处。无明即法性。无明无住处。无 <lb n="0348c12" ed="X"/><lb n="0188a18" ed="R100"/>明法性虽皆无住。而与一切诸法为本。今既示其 <lb n="0348c13" ed="X"/><lb n="0188b01" ed="R100"/>观体。是故须了无明即法性。以法性为本。若识其 <lb n="0348c14" ed="X"/><lb n="0188b02" ed="R100"/>本。则所立一切染净之法在乎刹那。</p></cb:div> <lb n="0348c15" ed="X"/><lb n="0188b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c1501">法性之与无明。遍造诸法。名之为染。</p></cb:div> <lb n="0348c16" ed="X"/><lb n="0188b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c1601">法性随无明。缘实造九界。皆是三道流转。故名为 <lb n="0348c17" ed="X"/><lb n="0188b05" ed="R100"/>染。而云与者。地论云。唯真不生。单妄不成。真妄和 <lb n="0348c18" ed="X"/><lb n="0188b06" ed="R100"/>合方有所为。又圆人未破无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0348c1801" n="0348c1801"/><anchor xml:id="beg0348c1801" n="0348c1801"/>已<anchor xml:id="end0348c1801"/>还。虽造<persName>佛</persName>界亦 <lb n="0348c19" ed="X"/><lb n="0188b07" ed="R100"/>名为染。以今明净法唯取果後应用也。故文句记 <lb n="0348c20" ed="X"/><lb n="0188b08" ed="R100"/>释事理权实中。谓心意识等净不净业是染缘立 <lb n="0348c21" ed="X"/><lb n="0188b09" ed="R100"/>一切法。释体用权实中。谓初住分果百界之用是 <lb n="0348c22" ed="X"/><lb n="0188b10" ed="R100"/>净缘立一切法。记自指云。如染净不二门明。</p></cb:div> <lb n="0348c23" ed="X"/><lb n="0188b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0348c2301">无明之与法性。遍应众缘。号之为净。</p></cb:div> <lb n="0348c24" ed="X"/><lb n="0188b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0348c2401">无明感法性。应权造十界。幷是果中勝用。故名为 <pb n="0349a" ed="X" xml:id="X56.0928.0349a"/> <lb n="0349a01" ed="X"/><lb n="0188b13" ed="R100"/>净。亦云与者。辅行明圣人变化所造。亦令众生变 <lb n="0349a02" ed="X"/><lb n="0188b14" ed="R100"/>心所见。又辅行云。自行由观染因缘生。化他则以 <lb n="0349a03" ed="X"/><lb n="0188b15" ed="R100"/>净因缘生。自他相对则以染净和合因缘而生。此 <lb n="0349a04" ed="X"/><lb n="0188b16" ed="R100"/>中既云遍应众缘。正是染净和合也。故知与字不 <lb n="0349a05" ed="X"/><lb n="0188b17" ed="R100"/>可阙之。他本无二与字者。恐往人不善其義妄有 <lb n="0349a06" ed="X"/><lb n="0188b18" ed="R100"/>除削耳。</p></cb:div> <lb n="0349a07" ed="X"/><lb n="0189a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a0701">浊水淸水波湿无殊。淸浊虽即由缘。</p></cb:div> <lb n="0349a08" ed="X"/><lb n="0189a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a0801">淸浊二水皆由风故起于二波。染净二体幷由妄 <lb n="0349a09" ed="X"/><lb n="0189a03" ed="R100"/>故起于二用。</p></cb:div> <lb n="0349a10" ed="X"/><lb n="0189a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1001">而浊成本有。</p></cb:div> <lb n="0349a11" ed="X"/><lb n="0189a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1101">众生无始唯有烦恼业苦而<anchor xml:id="nkr_note_add_0349a1101" n="0349a1101"/><anchor xml:id="beg0349a1101" n="0349a1101"/>已<anchor xml:id="end0349a1101"/>。</p></cb:div> <lb n="0349a12" ed="X"/><lb n="0189a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1201">浊虽本有而全体是淸。</p></cb:div> <lb n="0349a13" ed="X"/><lb n="0189a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1301">三道全是理性三因。</p></cb:div> <lb n="0349a14" ed="X"/><lb n="0189a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1401">以二波理通。擧体是用。故三千因果俱名缘起。迷悟 <lb n="0349a15" ed="X"/><lb n="0189a09" ed="R100"/>缘起不離刹那。</p></cb:div> <lb n="0349a16" ed="X"/><lb n="0189a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1601">合上浊水淸水波湿无殊。此摄事归理也。无谓刹 <lb n="0349a17" ed="X"/><lb n="0189a11" ed="R100"/>那非真是妄。</p></cb:div> <lb n="0349a18" ed="X"/><lb n="0189a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a1801">刹那性常。缘起理一。</p></cb:div> <lb n="0349a19" ed="X"/><lb n="0189a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a1901">合上二波理通擧体是用。此指理融事也。但合初 <lb n="0349a20" ed="X"/><lb n="0189a14" ed="R100"/>後。中间自明。</p></cb:div> <lb n="0349a21" ed="X"/><lb n="0189a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a2101">一理之内而分净秽。</p></cb:div> <lb n="0349a22" ed="X"/><lb n="0189a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a2201">即就缘起理一之内。而分缘起净秽之相。</p></cb:div> <lb n="0349a23" ed="X"/><lb n="0189a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349a2301">别则六秽四净。</p></cb:div> <lb n="0349a24" ed="X"/><lb n="0189a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349a2401">此言十界当分也。</p></cb:div> <pb n="0349b" ed="X" xml:id="X56.0928.0349b"/> <lb n="0349b01" ed="X"/><lb n="0189b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b0101">通则十通净秽。</p></cb:div> <lb n="0349b02" ed="X"/><lb n="0189b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b0201">此言十界互具也。如章安问十界互相有为因为 <lb n="0349b03" ed="X"/><lb n="0189b03" ed="R100"/>果。答。俱相有因。果隔难显因通易知。如慈童女以 <lb n="0349b04" ed="X"/><lb n="0189b04" ed="R100"/>地狱界发<persName>佛</persName>心等。他释十界相望。地狱唯秽。<persName>佛</persName>界 <lb n="0349b05" ed="X"/><lb n="0189b05" ed="R100"/>唯净。中八辗转。望下为净。望上为秽。既互有净秽 <lb n="0349b06" ed="X"/><lb n="0189b06" ed="R100"/>故名为通。其实八通。总擧言十。故知通義方是今 <lb n="0349b07" ed="X"/><lb n="0189b07" ed="R100"/>文染净意也。则唯<persName>佛</persName>界名净。九俱通染。今谓若如 <lb n="0349b08" ed="X"/><lb n="0189b08" ed="R100"/>是者。只合云别则九秽一净。通则十通净秽。以谓 <lb n="0349b09" ed="X"/><lb n="0189b09" ed="R100"/>染净与净秽同故反显别義。方是今意也。应知染 <lb n="0349b10" ed="X"/><lb n="0189b10" ed="R100"/>净从迷悟体用而言。净秽约凡圣界如而辨。在迷 <lb n="0349b11" ed="X"/><lb n="0189b11" ed="R100"/>以无明为体。造九为用。则净秽界如皆悉染也。在 <lb n="0349b12" ed="X"/><lb n="0189b12" ed="R100"/>悟以法性为体。造十为用。则净秽界如皆悉净也。</p></cb:div> <lb n="0349b13" ed="X"/><lb n="0189b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1301">故知刹那染体悉净。</p></cb:div> <lb n="0349b14" ed="X"/><lb n="0189b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b1401">既了十通净秽。故知刹那无明染体悉同圣人法 <lb n="0349b15" ed="X"/><lb n="0189b15" ed="R100"/>性净体。以法性任运具十界故。言刹那者。擧至促 <lb n="0349b16" ed="X"/><lb n="0189b16" ed="R100"/>之念也。如止观云。无心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b1601" n="0349b1601"/><anchor xml:id="beg0349b1601" n="0349b1601"/>已<anchor xml:id="end0349b1601"/>。介尔有心即具三千。</p></cb:div> <lb n="0349b17" ed="X"/><lb n="0189b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1701">三千未显。验体仍迷。</p></cb:div> <lb n="0349b18" ed="X"/><lb n="0189b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b1801">见思未破偏得迷名。尔雅云。仍。因也。</p></cb:div> <lb n="0349b19" ed="X"/><lb n="0190a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349b1901">故相似位成。六根遍照。</p></cb:div> <lb n="0349b20" ed="X"/><lb n="0190a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349b2001">七信<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b2001" n="0349b2001"/><anchor xml:id="beg0349b2001" n="0349b2001"/>已<anchor xml:id="end0349b2001"/>上肉眼具五眼故。即能遍照十界。乃至意 <lb n="0349b21" ed="X"/><lb n="0190a03" ed="R100"/>根亦尔。问。身根如何遍照。答。十界色像皆身中现。 <lb n="0349b22" ed="X"/><lb n="0190a04" ed="R100"/>又以普现三昧而化十界。即其相也。当知六根遍 <lb n="0349b23" ed="X"/><lb n="0190a05" ed="R100"/>照。即因果具十之義彰矣。章安谓因通果隔者。盖 <lb n="0349b24" ed="X"/><lb n="0190a06" ed="R100"/>约前三即为言耳。</p></cb:div> <pb n="0349c" ed="X" xml:id="X56.0928.0349c"/> <lb n="0349c01" ed="X"/><lb n="0190a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0101">照分十界。各具灼然。</p></cb:div> <lb n="0349c02" ed="X"/><lb n="0190a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0201">照既似真。十必成百。界兼假实。任运三千。请观各 <lb n="0349c03" ed="X"/><lb n="0190a09" ed="R100"/>具灼然。以验十通净秽。</p></cb:div> <lb n="0349c04" ed="X"/><lb n="0190a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0401">岂六根净人谓十定十。</p></cb:div> <lb n="0349c05" ed="X"/><lb n="0190a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0501">以法师功德品文未委示十界互具之相。恐人定 <lb n="0349c06" ed="X"/><lb n="0190a12" ed="R100"/>谓。故此释之。</p></cb:div> <lb n="0349c07" ed="X"/><lb n="0190a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c0701">分真垂迹十界亦然。</p></cb:div> <lb n="0349c08" ed="X"/><lb n="0190a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c0801">相似遍照犹属缘修。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c0801" n="0349c0801"/><anchor xml:id="beg0349c0801" n="0349c0801"/>已<anchor xml:id="end0349c0801"/>上真修体显。证法身 <lb n="0349c09" ed="X"/><lb n="0190a15" ed="R100"/>之本。垂十界之迹。名不思议应也。</p></cb:div> <lb n="0349c10" ed="X"/><lb n="0190a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c1001">乃至果成等彼百界。</p></cb:div> <lb n="0349c11" ed="X"/><lb n="0190a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c1101">妙觉果成无别所显。只是与彼理体百界究竟齐 <lb n="0349c12" ed="X"/><lb n="0190a18" ed="R100"/>等。他本作乃由果成者。误。释者云。由分证<persName>佛</persName>果故 <lb n="0349c13" ed="X"/><lb n="0190b01" ed="R100"/>能于百世界八相成道。今谓百界纵尔。等彼如何。 <lb n="0349c14" ed="X"/><lb n="0190b02" ed="R100"/>岂不以前文云三千未显验体仍迷。故约相似<anchor xml:id="nkr_note_add_0349c1401" n="0349c1401"/><anchor xml:id="beg0349c1401" n="0349c1401"/>已<anchor xml:id="end0349c1401"/> <lb n="0349c15" ed="X"/><lb n="0190b03" ed="R100"/>来明乎体显。故知等彼须指前文。况似位中云。照 <lb n="0349c16" ed="X"/><lb n="0190b04" ed="R100"/>分十界各具灼然。斯亦照前百界之相耳。又下文 <lb n="0349c17" ed="X"/><lb n="0190b05" ed="R100"/>云。三法只是证彼理三。百界成道谅非此意。</p></cb:div> <lb n="0349c18" ed="X"/><lb n="0190b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c1801">故须初心而遮而照。</p></cb:div> <lb n="0349c19" ed="X"/><lb n="0190b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c1901">所显百界虽推上位。能显三观要在初心。</p></cb:div> <lb n="0349c20" ed="X"/><lb n="0190b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0349c2001">照故三千恒具。遮故法尔空中。</p></cb:div> <lb n="0349c21" ed="X"/><lb n="0190b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0349c2101">三千是权。空中是实。即法花诸法实相也。实相必 <lb n="0349c22" ed="X"/><lb n="0190b10" ed="R100"/>诸法故云恒具。诸法必实相故云法尔。盖显三观 <lb n="0349c23" ed="X"/><lb n="0190b11" ed="R100"/>同时也。问。一家圆教二谛。多以空假为俗。中道为 <lb n="0349c24" ed="X"/><lb n="0190b12" ed="R100"/>真。何故权实复以假法为权。空中为实。答。真俗约 <pb n="0350a" ed="X" xml:id="X56.0928.0350a"/> <lb n="0350a01" ed="X"/><lb n="0190b13" ed="R100"/>中边而辨。权实约事理而分。当知空者若望中道。 <lb n="0350a02" ed="X"/><lb n="0190b14" ed="R100"/>中既绝待空犹对假。故属俗谛。若望权法。权是建 <lb n="0350a03" ed="X"/><lb n="0190b15" ed="R100"/>立。法空须泯。亡故属实相。然则不思议空。体即中 <lb n="0350a04" ed="X"/><lb n="0190b16" ed="R100"/>道。以其名義涉于修成。是故同俗也。</p></cb:div> <lb n="0350a05" ed="X"/><lb n="0190b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a0501">终日双亡。终日双照。</p></cb:div> <lb n="0350a06" ed="X"/><lb n="0190b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a0601">此复亡前遮照。照前遮照亦显同时。故云终日。如 <lb n="0350a07" ed="X"/><lb n="0191a01" ed="R100"/>文句云。非空假中照空假中。又如止观云。非三而 <lb n="0350a08" ed="X"/><lb n="0191a02" ed="R100"/>三三而不三。复疏成妙其例非一。</p></cb:div> <lb n="0350a09" ed="X"/><lb n="0191a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a0901">不动此念遍应无方。</p></cb:div> <lb n="0350a10" ed="X"/><lb n="0191a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1001">此念之体。廓周十界彻三际。果上遍应何莫由斯。 <lb n="0350a11" ed="X"/><lb n="0191a05" ed="R100"/>易曰。神无方而<anchor xml:id="nkr_note_add_0350a1101" n="0350a1101"/><anchor xml:id="beg0350a1101" n="0350a1101"/>易<anchor xml:id="end0350a1101"/>无体。<g ref="#CB17156">𬉧</g>康伯曰。不可以一方一体 <lb n="0350a12" ed="X"/><lb n="0191a06" ed="R100"/>明也。</p></cb:div> <lb n="0350a13" ed="X"/><lb n="0191a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a1301">随感而施。净秽斯泯。</p></cb:div> <lb n="0350a14" ed="X"/><lb n="0191a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1401">施应由照。泯相由遮。</p></cb:div> <lb n="0350a15" ed="X"/><lb n="0191a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350a1501">亡净秽故以空以中。仍由空中转染为净。</p></cb:div> <lb n="0350a16" ed="X"/><lb n="0191a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350a1601">空中二观。不独亡于所造之法。抑亦转于能造之 <lb n="0350a17" ed="X"/><lb n="0191a11" ed="R100"/>体。何者。无明非空中不转。法性非空中不显。非但 <lb n="0350a18" ed="X"/><lb n="0191a12" ed="R100"/>无明法性体性不二。空中二观即无明是。自非即 <lb n="0350a19" ed="X"/><lb n="0191a13" ed="R100"/>惑成智。何由转染为净。问。圆破无明只应中道。何 <lb n="0350a20" ed="X"/><lb n="0191a14" ed="R100"/>用于空。答。空是中观之用。中是空观之体。空无中 <lb n="0350a21" ed="X"/><lb n="0191a15" ed="R100"/>道未异偏真。中道不空安能荡相。是故诸文所说 <lb n="0350a22" ed="X"/><lb n="0191a16" ed="R100"/>中观观无明显生法二空者。良由此也。问。假观何 <lb n="0350a23" ed="X"/><lb n="0191a17" ed="R100"/>不转染为净。答。假破尘沙。尘沙障事。事属化他。非 <lb n="0350a24" ed="X"/><lb n="0191a18" ed="R100"/>自行迷理之惑。其实三观修在一心。今就别论是 <pb n="0350b" ed="X" xml:id="X56.0928.0350b"/> <lb n="0350b01" ed="X"/><lb n="0191b01" ed="R100"/>故唯二。</p></cb:div> <lb n="0350b02" ed="X"/><lb n="0191b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0201">由了染净空中自亡。</p></cb:div> <lb n="0350b03" ed="X"/><lb n="0191b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0301">断德为了。智德为亡。前明亡相则云净秽。後明转 <lb n="0350b04" ed="X"/><lb n="0191b04" ed="R100"/>義乃言染净。若谓同者。那反其文。</p></cb:div> <lb n="0350b05" ed="X"/><lb n="0191b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0501">此以因果不二门成。</p></cb:div> <lb n="0350b06" ed="X"/><lb n="0191b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0601">因观染体。果获净用。但前属自行。此摄化他也。</p></cb:div> <lb n="0350b07" ed="X"/><lb n="0191b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b0701">六依正不二门者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0350b0701" n="0350b0701"/><anchor xml:id="beg0350b0701" n="0350b0701"/>已<anchor xml:id="end0350b0701"/>证遮那。一体不二。</p></cb:div> <lb n="0350b08" ed="X"/><lb n="0191b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b0801">法身所住名常寂光。法身非阴入之形。寂光无莊 <lb n="0350b09" ed="X"/><lb n="0191b09" ed="R100"/>严之相。净名疏云。真如<persName>佛</persName>性非身非土而说身土。 <lb n="0350b10" ed="X"/><lb n="0191b10" ed="R100"/>離身无土。離土无身。名身土者。一法。二義。今擧遮 <lb n="0350b11" ed="X"/><lb n="0191b11" ed="R100"/>那身必兼土。故曰一体不二。况毘卢遮那遍一切 <lb n="0350b12" ed="X"/><lb n="0191b12" ed="R100"/>处。当知一切诸法无非<persName>佛</persName>法。金鎞云。一<persName>佛</persName>成道。法 <lb n="0350b13" ed="X"/><lb n="0191b13" ed="R100"/>界无非此<persName>佛</persName>之依正。一体不二又此義焉。</p></cb:div> <lb n="0350b14" ed="X"/><lb n="0191b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b1401">良由无始一念三千。</p></cb:div> <lb n="0350b15" ed="X"/><lb n="0191b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b1501">等彼百界。</p></cb:div> <lb n="0350b16" ed="X"/><lb n="0191b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b1601">以三千中生･阴二千为正。国土一千属依。</p></cb:div> <lb n="0350b17" ed="X"/><lb n="0191b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b1701">大论立三种世间。谓众生住处五阴也。众生世间 <lb n="0350b18" ed="X"/><lb n="0191b18" ed="R100"/>即于五阴实法之中假立名字妄生宰主。十界凡 <lb n="0350b19" ed="X"/><lb n="0192a01" ed="R100"/>圣无不依此三种世间造十如是法。</p></cb:div> <lb n="0350b20" ed="X"/><lb n="0192a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b2001">依正既居一心。一心岂分能所。虽无能所。依正宛然。</p></cb:div> <lb n="0350b21" ed="X"/><lb n="0192a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b2101">遮那身土如镜如器。三千依正如像如饭。镜器常 <lb n="0350b22" ed="X"/><lb n="0192a04" ed="R100"/>一故无能所。像饭常异故云宛然。</p></cb:div> <lb n="0350b23" ed="X"/><lb n="0192a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350b2301">是则理性･名字･观行<anchor xml:id="nkr_note_add_0350b2301" n="0350b2301"/><anchor xml:id="beg0350b2301" n="0350b2301"/>已<anchor xml:id="end0350b2301"/>有不二依正之相。</p></cb:div> <lb n="0350b24" ed="X"/><lb n="0192a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350b2401">擧此三位者。即同前文三千未显验体仍迷。所言 <pb n="0350c" ed="X" xml:id="X56.0928.0350c"/> <lb n="0350c01" ed="X"/><lb n="0192a07" ed="R100"/>相者。即<persName>佛</persName>法界如是相也。</p></cb:div> <lb n="0350c02" ed="X"/><lb n="0192a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0201">故使自他因果相摄。</p></cb:div> <lb n="0350c03" ed="X"/><lb n="0192a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0301">自心因果及生<persName>佛</persName>因果常无间然。</p></cb:div> <lb n="0350c04" ed="X"/><lb n="0192a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0401">但众生在理。果虽未辨。一切莫非遮那妙境。</p></cb:div> <lb n="0350c05" ed="X"/><lb n="0192a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0501">问。此与前文理性等<anchor xml:id="nkr_note_add_0350c0501" n="0350c0501"/><anchor xml:id="beg0350c0501" n="0350c0501"/>已<anchor xml:id="end0350c0501"/>有不二依正之相何别。答。 <lb n="0350c06" ed="X"/><lb n="0192a12" ed="R100"/>前一向明理具。今遍指事造即是妙境。如金鎞云。 <lb n="0350c07" ed="X"/><lb n="0192a13" ed="R100"/>众生自于<persName>佛</persName>依正中而生殊见。</p></cb:div> <lb n="0350c08" ed="X"/><lb n="0192a14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c0801">然应复了。诸<persName>佛</persName>法体非遍而遍。众生理性非侷而侷。</p></cb:div> <lb n="0350c09" ed="X"/><lb n="0192a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c0901">法体非遍约证云遍。理性非侷随情曰局。问。局義 <lb n="0350c10" ed="X"/><lb n="0192a16" ed="R100"/>可尔。法何不遍耶。答。理绝百非。何遍之有。盖从迷 <lb n="0350c11" ed="X"/><lb n="0192a17" ed="R100"/>悟事说强分两端。不二之性奚尝暂异。</p></cb:div> <lb n="0350c12" ed="X"/><lb n="0192a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1201">始终不改。大小无妨。</p></cb:div> <lb n="0350c13" ed="X"/><lb n="0192b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1301">此约生<persName>佛</persName>各辨。诸<persName>佛</persName>化他始终法体不改。众生自 <lb n="0350c14" ed="X"/><lb n="0192b02" ed="R100"/>行始终理性不改。而皆大小依正无所妨碍。</p></cb:div> <lb n="0350c15" ed="X"/><lb n="0192b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1501">因果理同。依正何别。</p></cb:div> <lb n="0350c16" ed="X"/><lb n="0192b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1601">此约生<persName>佛</persName>合论。恐疑者云。诸<persName>佛</persName>大小无妨。固其然 <lb n="0350c17" ed="X"/><lb n="0192b05" ed="R100"/>矣。众生既局安得无妨。故此释之。</p></cb:div> <lb n="0350c18" ed="X"/><lb n="0192b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0350c1801">故净秽之土。勝劣之身。</p></cb:div> <lb n="0350c19" ed="X"/><lb n="0192b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0350c1901">同居･方便･实报皆有净秽之相。尊特为勝。生身为 <lb n="0350c20" ed="X"/><lb n="0192b08" ed="R100"/>劣。又通<persName>佛</persName>为勝。藏<persName>佛</persName>为劣。又丈六为勝。随类为劣。 <lb n="0350c21" ed="X"/><lb n="0192b09" ed="R100"/>他释净谓寂光。秽谓尘国。勝谓法身。劣谓尘身。同 <lb n="0350c22" ed="X"/><lb n="0192b10" ed="R100"/>居虽有净土。比寂光还秽。应身虽有勝应。比法身 <lb n="0350c23" ed="X"/><lb n="0192b11" ed="R100"/>还劣。今观他意。既寂光外唯言同居。必法身外但 <lb n="0350c24" ed="X"/><lb n="0192b12" ed="R100"/>论生身耳。是则<persName>佛</persName><persName>佛</persName>之化用岂有三千依正耶。又 <pb n="0351a" ed="X" xml:id="X56.0928.0351a"/> <lb n="0351a01" ed="X"/><lb n="0192b13" ed="R100"/>若通取方便･实报为秽。尊特为劣者。诸无此例。况 <lb n="0351a02" ed="X"/><lb n="0192b14" ed="R100"/>此中身土正谈自在之相。安可以寂光为净法身 <lb n="0351a03" ed="X"/><lb n="0192b15" ed="R100"/>为勝乎。</p></cb:div> <lb n="0351a04" ed="X"/><lb n="0192b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a0401">尘身与法身量同。尘国与寂光无异。</p></cb:div> <lb n="0351a05" ed="X"/><lb n="0192b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a0501">身之与国皆言尘者。显无数量也。如文句记云。寂 <lb n="0351a06" ed="X"/><lb n="0192b18" ed="R100"/>光既遍。遮那亦等。诸身既与法身量同。诸国亦与 <lb n="0351a07" ed="X"/><lb n="0193a01" ed="R100"/>寂光不异。以彼例此诸尘義同。非谓擧劣况勝。</p></cb:div> <lb n="0351a08" ed="X"/><lb n="0193a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a0801">是则一一尘刹一切刹。一一尘身一切身。</p></cb:div> <lb n="0351a09" ed="X"/><lb n="0193a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a0901">身刹化事。事既即理。理无碍故事亦无碍。良由诸 <lb n="0351a10" ed="X"/><lb n="0193a04" ed="R100"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1001" n="0351a1001"/><anchor xml:id="beg0351a1001" n="0351a1001"/>已<anchor xml:id="end0351a1001"/>得即事之理。所以身刹褈褈互现。众生但有 <lb n="0351a11" ed="X"/><lb n="0193a05" ed="R100"/>即理之事。是故依正各各不融。问。众生虽自不融。 <lb n="0351a12" ed="X"/><lb n="0193a06" ed="R100"/>何不见<persName>佛</persName>互现。答。是盲者过。非日月咎。故无明未 <lb n="0351a13" ed="X"/><lb n="0193a07" ed="R100"/>破纵生方便犹有障碍。若至实报非但见<persName>佛</persName>亦复 <lb n="0351a14" ed="X"/><lb n="0193a08" ed="R100"/>自融。仍须知此互<anchor xml:id="nkr_note_orig_0351001" n="0351001"/>具现之相。由无明未尽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0351002" n="0351002"/>见如是 <lb n="0351a15" ed="X"/><lb n="0193a09" ed="R100"/>事。无明若尽法身究显则无彼此色相迭相见矣。 <lb n="0351a16" ed="X"/><lb n="0193a10" ed="R100"/>故文句记曰。若云尘刹褈褈相入。褈褈相有。褈褈 <lb n="0351a17" ed="X"/><lb n="0193a11" ed="R100"/>事等。褈褈说等。为未了者以事显理。</p></cb:div> <lb n="0351a18" ed="X"/><lb n="0193a12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a1801">廣狭勝劣难思议。</p></cb:div> <lb n="0351a19" ed="X"/><lb n="0193a13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a1901">国之廣狭既即寂光身之勝劣。既即法身故难思 <lb n="0351a20" ed="X"/><lb n="0193a14" ed="R100"/>议也。此结前二句。</p></cb:div> <lb n="0351a21" ed="X"/><lb n="0193a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a2101">净秽方所无穷尽。</p></cb:div> <lb n="0351a22" ed="X"/><lb n="0193a16" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351a2201">净秽方所亦必兼正报。既一即一切。故无穷尽也。 <lb n="0351a23" ed="X"/><lb n="0193a17" ed="R100"/>此结後二句。</p></cb:div> <lb n="0351a24" ed="X"/><lb n="0193a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351a2401">若非三千空假中。安能成兹自在用。</p></cb:div> <pb n="0351b" ed="X" xml:id="X56.0928.0351b"/> <lb n="0351b01" ed="X"/><lb n="0193b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0101">应如染净门云。故须初心而遮而照等。今但略示 <lb n="0351b02" ed="X"/><lb n="0193b02" ed="R100"/>非专理具而<anchor xml:id="nkr_note_add_0351b0201" n="0351b0201"/><anchor xml:id="beg0351b0201" n="0351b0201"/>已<anchor xml:id="end0351b0201"/>。由观三千空中而证法身寂光。由 <lb n="0351b03" ed="X"/><lb n="0193b03" ed="R100"/>观三千即假而现尘身尘刹。</p></cb:div> <lb n="0351b04" ed="X"/><lb n="0193b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0401">如是方知生<persName>佛</persName>等。彼此事理互相收。</p></cb:div> <lb n="0351b05" ed="X"/><lb n="0193b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0501">前云故使自他因果相摄。言其理也。今云如是方 <lb n="0351b06" ed="X"/><lb n="0193b06" ed="R100"/>知等者。谓其证也。不思议理理则勝事故互相收。</p></cb:div> <lb n="0351b07" ed="X"/><lb n="0193b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0701">此以染净不二门成。</p></cb:div> <lb n="0351b08" ed="X"/><lb n="0193b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b0801">转染为净。净用之相故有依正。</p></cb:div> <lb n="0351b09" ed="X"/><lb n="0193b09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b0901">七自他不二门者。随機利他事乃凭本。本谓一性具 <lb n="0351b10" ed="X"/><lb n="0193b10" ed="R100"/>足自他。方至果位自即益他。</p></cb:div> <lb n="0351b11" ed="X"/><lb n="0193b11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1101">由性本不二。故事用相即。</p></cb:div> <lb n="0351b12" ed="X"/><lb n="0193b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1201">如理性三德三谛三千。</p></cb:div> <lb n="0351b13" ed="X"/><lb n="0193b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1301">三千真俗中皆名为理俱。以不改为性。此指果人 <lb n="0351b14" ed="X"/><lb n="0193b14" ed="R100"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0351b1401" n="0351b1401"/><anchor xml:id="beg0351b1401" n="0351b1401"/>已<anchor xml:id="end0351b1401"/>显之性。故以三德三谛言之。记云。德若无谛德 <lb n="0351b15" ed="X"/><lb n="0193b15" ed="R100"/>无所依。谛若无德谛不得显。故以修成之德显于 <lb n="0351b16" ed="X"/><lb n="0193b16" ed="R100"/>理性之谛。今若不作此解。如何消释下文。</p></cb:div> <lb n="0351b17" ed="X"/><lb n="0193b17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1701">自行唯在空中。利他三千赴物。</p></cb:div> <lb n="0351b18" ed="X"/><lb n="0193b18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b1801">常在寂光。遍赴三土。</p></cb:div> <lb n="0351b19" ed="X"/><lb n="0194a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351b1901">物機无量不出三千。能应虽多不出十界。</p></cb:div> <lb n="0351b20" ed="X"/><lb n="0194a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351b2001">機应之相不出十界。十界之法不出三土。若晓此 <lb n="0351b21" ed="X"/><lb n="0194a03" ed="R100"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0351b2101" n="0351b2101"/><anchor xml:id="beg0351b2101" n="0351b2101"/>已<anchor xml:id="end0351b2101"/>方会下文不出寂光之意。何者。且十如是中报 <lb n="0351b22" ed="X"/><lb n="0194a04" ed="R100"/>最居末。六凡界报止在同居。两教二乘报在方便。 <lb n="0351b23" ed="X"/><lb n="0194a05" ed="R100"/>菩萨界报兼于二土。三藏同凡。通如二乘。别教空 <lb n="0351b24" ed="X"/><lb n="0194a06" ed="R100"/>假亦齐方便。唯<persName>佛</persName>果报则属实报。谓别圆修中地 <pb n="0351c" ed="X" xml:id="X56.0928.0351c"/> <lb n="0351c01" ed="X"/><lb n="0194a07" ed="R100"/>住所感也。问。寂光何得无报耶。答。有二种。若自受 <lb n="0351c02" ed="X"/><lb n="0194a08" ed="R100"/>用则属寂光。即自行空中也。若他受用则属实报。 <lb n="0351c03" ed="X"/><lb n="0194a09" ed="R100"/>即利他赴物也。今论機应必须约他。但以实造为 <lb n="0351c04" ed="X"/><lb n="0194a10" ed="R100"/>機权造为应。義斯见矣。</p></cb:div> <lb n="0351c05" ed="X"/><lb n="0194a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c0501">界界转现不出一念。土土互生不出寂光。</p></cb:div> <lb n="0351c06" ed="X"/><lb n="0194a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c0601">转现即十界機应正报之相也。互生即三土機应 <lb n="0351c07" ed="X"/><lb n="0194a13" ed="R100"/>依报之相也。斯皆指事即理。正明自他不二。问。转 <lb n="0351c08" ed="X"/><lb n="0194a14" ed="R100"/>现互生合是能应。无记化化之用那通物機耶。答。 <lb n="0351c09" ed="X"/><lb n="0194a15" ed="R100"/>众生身土亦是唯识变现随缘发生。不定系于一 <lb n="0351c10" ed="X"/><lb n="0194a16" ed="R100"/>界一土。故言转言互耳。他释四土互生皆是果上 <lb n="0351c11" ed="X"/><lb n="0194a17" ed="R100"/>之用。意谓身既现十土须生四。而不思<persName>佛</persName>身有相。 <lb n="0351c12" ed="X"/><lb n="0194a18" ed="R100"/>寂土无形。又若以寂土为生。亦合以法身为用也。</p></cb:div> <lb n="0351c13" ed="X"/><lb n="0194b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1301">众生由理具三千故能感。诸<persName>佛</persName>由三千理满故能应。</p></cb:div> <lb n="0351c14" ed="X"/><lb n="0194b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1401">理具三千以<persName>佛</persName>感<persName>佛</persName>。三千理满以生应生。方诸挹 <lb n="0351c15" ed="X"/><lb n="0194b03" ed="R100"/>水阳燧引火。类同则相亲。气同则相合。</p></cb:div> <lb n="0351c16" ed="X"/><lb n="0194b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1601">应遍機遍欣赴不差。</p></cb:div> <lb n="0351c17" ed="X"/><lb n="0194b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1701">機发为欣。应益为赴。</p></cb:div> <lb n="0351c18" ed="X"/><lb n="0194b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0351c1801">不然岂能如镜现像。</p></cb:div> <lb n="0351c19" ed="X"/><lb n="0194b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0351c1901">普门玄義云。若依地人明阐提断善尽为阿赖耶 <lb n="0351c20" ed="X"/><lb n="0194b08" ed="R100"/>识所熏更能起善。梨耶即无记无明善恶依持。为 <lb n="0351c21" ed="X"/><lb n="0194b09" ed="R100"/>一切种子。阐提不断无明无记故还生善。<persName>佛</persName>断无 <lb n="0351c22" ed="X"/><lb n="0194b10" ed="R100"/>记无明尽无所可熏。故恶不复生。若欲以恶化物。 <lb n="0351c23" ed="X"/><lb n="0194b11" ed="R100"/>但作神通变现度众生耳。此则作意方能起恶。如 <lb n="0351c24" ed="X"/><lb n="0194b12" ed="R100"/>人画诸色像。非是任运如明镜不动色像自形。可 <pb n="0352a" ed="X" xml:id="X56.0928.0352a"/> <lb n="0352a01" ed="X"/><lb n="0194b13" ed="R100"/>是不思议理能应恶。若作意者与外道何异。</p></cb:div> <lb n="0352a02" ed="X"/><lb n="0194b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0201">镜有现像之理。</p></cb:div> <lb n="0352a03" ed="X"/><lb n="0194b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0301">诸<persName>佛</persName>三千有起应之理。异乎作意神通也。</p></cb:div> <lb n="0352a04" ed="X"/><lb n="0194b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0401">形有生像之性。</p></cb:div> <lb n="0352a05" ed="X"/><lb n="0194b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0501">众生三千有致感之性。异乎梨耶所熏也。</p></cb:div> <lb n="0352a06" ed="X"/><lb n="0194b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a0601">若一形对不能现像。则镜理有穷。形事不通。</p></cb:div> <lb n="0352a07" ed="X"/><lb n="0195a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a0701">若一众生機发感动。诸<persName>佛</persName>不应。则理有所穷。感而 <lb n="0352a08" ed="X"/><lb n="0195a02" ed="R100"/>不通也。问。上句既云形有生像之性。此中合云形 <lb n="0352a09" ed="X"/><lb n="0195a03" ed="R100"/>性不通。何谓形事耶。答。上據理性。今即取事行。如 <lb n="0352a10" ed="X"/><lb n="0195a04" ed="R100"/>玄義明冥显二機幷由过现。善修三业方能感应。 <lb n="0352a11" ed="X"/><lb n="0195a05" ed="R100"/>岂可唯藉理具端拱待应乎。他本云形事未通释 <lb n="0352a12" ed="X"/><lb n="0195a06" ed="R100"/>者。仍节此句属于下文。非但喩義不全。亦乃文势 <lb n="0352a13" ed="X"/><lb n="0195a07" ed="R100"/>不便。</p></cb:div> <lb n="0352a14" ed="X"/><lb n="0195a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a1401">若形与镜隔则容有是理。</p></cb:div> <lb n="0352a15" ed="X"/><lb n="0195a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a1501">若機未交感则容有不应之理。问。如<persName>佛</persName>为阐提说 <lb n="0352a16" ed="X"/><lb n="0195a10" ed="R100"/>法。将非无機亦能致应耶。答。玄義明阐提阿鼻不 <lb n="0352a17" ed="X"/><lb n="0195a11" ed="R100"/>断性善亦可为機。<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a1701" n="0352a1701"/><anchor xml:id="beg0352a1701" n="0352a1701"/>但<anchor xml:id="end0352a1701"/>今正约显機为论。故非冥非 <lb n="0352a18" ed="X"/><lb n="0195a12" ed="R100"/>显機不取也。</p></cb:div> <lb n="0352a19" ed="X"/><lb n="0195a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a1901">无有形对而不像者。若镜未现像。由尘所遮。</p></cb:div> <lb n="0352a20" ed="X"/><lb n="0195a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a2001">理具三千未能显应。由三惑所覆故。见思･无明障 <lb n="0352a21" ed="X"/><lb n="0195a15" ed="R100"/>自行空中。尘沙障利他三千。</p></cb:div> <lb n="0352a22" ed="X"/><lb n="0195a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352a2201">去尘由人磨。现像非关磨者。</p></cb:div> <lb n="0352a23" ed="X"/><lb n="0195a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352a2301">去惑虽由三观。现应实唯心性。故粗垢先落则似 <lb n="0352a24" ed="X"/><lb n="0195a18" ed="R100"/>像<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a2401" n="0352a2401"/><anchor xml:id="beg0352a2401" n="0352a2401"/>已<anchor xml:id="end0352a2401"/>彰。无明後除则真应斯显。</p></cb:div> <pb n="0352b" ed="X" xml:id="X56.0928.0352b"/> <lb n="0352b01" ed="X"/><lb n="0195b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0101">以喩观法大旨可知。</p></cb:div> <lb n="0352b02" ed="X"/><lb n="0195b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0201">观字音观察之观。</p></cb:div> <lb n="0352b03" ed="X"/><lb n="0195b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0301">应知理虽自他具足。必藉缘了为利他功。</p></cb:div> <lb n="0352b04" ed="X"/><lb n="0195b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0401">果上利他之用不出智断二德。此但由因中修了 <lb n="0352b05" ed="X"/><lb n="0195b05" ed="R100"/>因故方获智德。修缘因故乃成断德。今推果从因。 <lb n="0352b06" ed="X"/><lb n="0195b06" ed="R100"/>意在观行也。</p></cb:div> <lb n="0352b07" ed="X"/><lb n="0195b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b0701">复由缘･了与性一合。</p></cb:div> <lb n="0352b08" ed="X"/><lb n="0195b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b0801">缘･了二因不但能成利他之功。亦复自行。由兹显 <lb n="0352b09" ed="X"/><lb n="0195b09" ed="R100"/>理。了因智慧正破三惑。缘因福德助显三谛。二修 <lb n="0352b10" ed="X"/><lb n="0195b10" ed="R100"/>泯性故云一合。</p></cb:div> <lb n="0352b11" ed="X"/><lb n="0195b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b1101">方能称性施设万端。则不起自性化无方所。此由依 <lb n="0352b12" ed="X"/><lb n="0195b12" ed="R100"/>正不二门成。</p></cb:div> <lb n="0352b13" ed="X"/><lb n="0195b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b1301">三千依正若望自行空中<anchor xml:id="nkr_note_add_0352b1301" n="0352b1301"/><anchor xml:id="beg0352b1301" n="0352b1301"/>已<anchor xml:id="end0352b1301"/>属于他。若望所赴物 <lb n="0352b14" ed="X"/><lb n="0195b14" ed="R100"/>機仍属于自。</p></cb:div> <lb n="0352b15" ed="X"/><lb n="0195b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b1501">八三业不二门者。于化他门事分三密。随顺物理得 <lb n="0352b16" ed="X"/><lb n="0195b16" ed="R100"/>名不同。</p></cb:div> <lb n="0352b17" ed="X"/><lb n="0195b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b1701">净名记云。密者一一界中各具十故。不可以一界 <lb n="0352b18" ed="X"/><lb n="0195b18" ed="R100"/>测。不可以多界测。即名为密。又文句记曰。凡云三 <lb n="0352b19" ed="X"/><lb n="0196a01" ed="R100"/>密必约应化。自受用报平等法身何所论密。</p></cb:div> <lb n="0352b20" ed="X"/><lb n="0196a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352b2001">心轮鉴機。二轮设化。</p></cb:div> <lb n="0352b21" ed="X"/><lb n="0196a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352b2101">玄義明三轮示现之相。身轮示药珠二身。药喩可 <lb n="0352b22" ed="X"/><lb n="0196a04" ed="R100"/>畏破恶之形。珠喩可爱生善之状。口轮示毒天二 <lb n="0352b23" ed="X"/><lb n="0196a05" ed="R100"/>毫。毒喩说破恶法。天喩说生善法。心轮示随自他 <lb n="0352b24" ed="X"/><lb n="0196a06" ed="R100"/>意。随自如珠如天。随他如药如毒。然而身轮本属 <pb n="0352c" ed="X" xml:id="X56.0928.0352c"/> <lb n="0352c01" ed="X"/><lb n="0196a07" ed="R100"/>前门。此门正在口密。文擧三者。相带而明也。</p></cb:div> <lb n="0352c02" ed="X"/><lb n="0196a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c0201">现身说法未曾毫差。</p></cb:div> <lb n="0352c03" ed="X"/><lb n="0196a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c0301">身说无差必由心鉴。</p></cb:div> <lb n="0352c04" ed="X"/><lb n="0196a10" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c0401">在身分于真应。</p></cb:div> <lb n="0352c05" ed="X"/><lb n="0196a11" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c0501">真即法身。应兼勝劣。所以但言二身。盖约相无相 <lb n="0352c06" ed="X"/><lb n="0196a12" ed="R100"/>分。不论报化之别。故自受用报同名真身。他受用 <lb n="0352c07" ed="X"/><lb n="0196a13" ed="R100"/>报乃随类化身。皆属应摄。若據现身说法实唯应 <lb n="0352c08" ed="X"/><lb n="0196a14" ed="R100"/>身。今对真身辨者。为欲从应显真。相即非相。以成 <lb n="0352c09" ed="X"/><lb n="0196a15" ed="R100"/>三业不二故也。</p></cb:div> <lb n="0352c10" ed="X"/><lb n="0196a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1001">在法分于权实。</p></cb:div> <lb n="0352c11" ed="X"/><lb n="0196a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1101">说前三教七方便法皆名为权。说圆教唯一<persName>佛</persName>乘 <lb n="0352c12" ed="X"/><lb n="0196a18" ed="R100"/>法称为实。</p></cb:div> <lb n="0352c13" ed="X"/><lb n="0196b01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1301">二身若异。何故乃云即是法身。</p></cb:div> <lb n="0352c14" ed="X"/><lb n="0196b02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1401">涅槃云。吾今此身即是法身。法花云。微妙净法身。 <lb n="0352c15" ed="X"/><lb n="0196b03" ed="R100"/>具相三十二。亦此義也。当知圆应皆即真身。前三 <lb n="0352c16" ed="X"/><lb n="0196b04" ed="R100"/>教<persName>佛</persName>俱无是理。</p></cb:div> <lb n="0352c17" ed="X"/><lb n="0196b05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c1701">二说若乖。何故乃云皆成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb n="0352c18" ed="X"/><lb n="0196b06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c1801">法花明佈施持戒等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0352c1801" n="0352c1801"/><anchor xml:id="beg0352c1801" n="0352c1801"/>已<anchor xml:id="end0352c1801"/>成<persName>佛</persName>道。乃至开方便门 <lb n="0352c19" ed="X"/><lb n="0196b07" ed="R100"/>示真实相。幷即权显实也。</p></cb:div> <lb n="0352c20" ed="X"/><lb n="0196b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c2001">若唯法身应无垂世。</p></cb:div> <lb n="0352c21" ed="X"/><lb n="0196b09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c2101">通论之十界色像皆名垂世。别语之且是王宫丈 <lb n="0352c22" ed="X"/><lb n="0196b10" ed="R100"/>六身也。</p></cb:div> <lb n="0352c23" ed="X"/><lb n="0196b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0352c2301">若唯<persName>佛</persName>道谁施三乘。</p></cb:div> <lb n="0352c24" ed="X"/><lb n="0196b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0352c2401">两教二乘三教菩萨正属施权。以人天乘非出世 <pb n="0353a" ed="X" xml:id="X56.0928.0353a"/> <lb n="0353a01" ed="X"/><lb n="0196b13" ed="R100"/>教。故且略之。</p></cb:div> <lb n="0353a02" ed="X"/><lb n="0196b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0201">身尙无身。说必非说。身口平等。等彼意轮。</p></cb:div> <lb n="0353a03" ed="X"/><lb n="0196b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0301">上明应即是法身<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a0301" n="0353a0301"/><anchor xml:id="beg0353a0301" n="0353a0301"/>已<anchor xml:id="end0353a0301"/>融矣。权皆成实。但是所说<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a0302" n="0353a0302"/><anchor xml:id="beg0353a0302" n="0353a0302"/>已<anchor xml:id="end0353a0302"/> <lb n="0353a04" ed="X"/><lb n="0196b16" ed="R100"/>融。未显能说无异。故今以身例说。以二例意。三皆 <lb n="0353a05" ed="X"/><lb n="0196b17" ed="R100"/>平等方名不二。</p></cb:div> <lb n="0353a06" ed="X"/><lb n="0196b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0601">心色一如不谋而化。</p></cb:div> <lb n="0353a07" ed="X"/><lb n="0197a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0701">三业即法故一如。即法而化故不谋。</p></cb:div> <lb n="0353a08" ed="X"/><lb n="0197a02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a0801">常冥至极。称物施为。</p></cb:div> <lb n="0353a09" ed="X"/><lb n="0197a03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a0901">法化俱时。欣赴无失。</p></cb:div> <lb n="0353a10" ed="X"/><lb n="0197a04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1001">岂非百界一心。界界无非三业。界尙一念。三业岂殊。</p></cb:div> <lb n="0353a11" ed="X"/><lb n="0197a05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1101">显前果上三业不二本。由因中百界尙一心。以界 <lb n="0353a12" ed="X"/><lb n="0197a06" ed="R100"/>无别法唯是依正。三业但在正报而<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a1201" n="0353a1201"/><anchor xml:id="beg0353a1201" n="0353a1201"/>已<anchor xml:id="end0353a1201"/>。界尙融一。 <lb n="0353a13" ed="X"/><lb n="0197a07" ed="R100"/>业岂定三。</p></cb:div> <lb n="0353a14" ed="X"/><lb n="0197a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1401">果用无亏因必称果。若信因果。方知三密本有。</p></cb:div> <lb n="0353a15" ed="X"/><lb n="0197a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1501">若信因心而具果用。方知三密事乃凭本。有本若 <lb n="0353a16" ed="X"/><lb n="0197a10" ed="R100"/>信下无因果二字。義虽无损。语似不全。</p></cb:div> <lb n="0353a17" ed="X"/><lb n="0197a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1701">百界三业俱空假中。故使称宜遍赴为果。</p></cb:div> <lb n="0353a18" ed="X"/><lb n="0197a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a1801">三观功成。百界用显。</p></cb:div> <lb n="0353a19" ed="X"/><lb n="0197a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a1901">一一应色一一言音。无不百界三业具足。</p></cb:div> <lb n="0353a20" ed="X"/><lb n="0197a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a2001">但擧应色言音而不云心者。以身口是赴物之相 <lb n="0353a21" ed="X"/><lb n="0197a15" ed="R100"/>故。又上云称宜遍赴。即心轮鉴機之義也。</p></cb:div> <lb n="0353a22" ed="X"/><lb n="0197a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353a2201">化复作化。斯之谓欤。</p></cb:div> <lb n="0353a23" ed="X"/><lb n="0197a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353a2301">地持处明九种大禅。菩萨成道转法轮等幷在其 <lb n="0353a24" ed="X"/><lb n="0197a18" ed="R100"/>中。第六一切行禅中有无记化。化禅即化复作化 <pb n="0353b" ed="X" xml:id="X56.0928.0353b"/> <lb n="0353b01" ed="X"/><lb n="0197b01" ed="R100"/>也。玄義云。不须作意故名无记。</p></cb:div> <lb n="0353b02" ed="X"/><lb n="0197b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b0201">故一念凡心<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b0201" n="0353b0201"/><anchor xml:id="beg0353b0201" n="0353b0201"/>已<anchor xml:id="end0353b0201"/>有理性三密相海。</p></cb:div> <lb n="0353b03" ed="X"/><lb n="0197b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b0301">前云因必称果。盖明诸<persName>佛</persName>之本也。今云一念凡心。 <lb n="0353b04" ed="X"/><lb n="0197b04" ed="R100"/>正示众生之德也。摄为观体诸门幷然。学者临文 <lb n="0353b05" ed="X"/><lb n="0197b05" ed="R100"/>无忘郑重。理性三密者。<persName>如来</persName>藏云。一切众生贪恚 <lb n="0353b06" ed="X"/><lb n="0197b06" ed="R100"/>痴中有<persName>如来</persName>身结跏趺坐。此语甚熟。而解者无幾。 <lb n="0353b07" ed="X"/><lb n="0197b07" ed="R100"/>灵味小亮云。生死之中本有真神<persName>佛</persName>体万德咸具。 <lb n="0353b08" ed="X"/><lb n="0197b08" ed="R100"/>而为烦恼所覆。若能断惑<persName>佛</persName>体自现。章安引古破 <lb n="0353b09" ed="X"/><lb n="0197b09" ed="R100"/>云。若言众生身中<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b0901" n="0353b0901"/><anchor xml:id="beg0353b0901" n="0353b0901"/>已<anchor xml:id="end0353b0901"/>有<persName>佛</persName>果。此则因中有果。食中 <lb n="0353b10" ed="X"/><lb n="0197b10" ed="R100"/>有粪。童女有儿等。此见讲者不了一家谈具之義。 <lb n="0353b11" ed="X"/><lb n="0197b11" ed="R100"/>往往有过灵味之说。指性善则谓二严<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b1101" n="0353b1101"/><anchor xml:id="beg0353b1101" n="0353b1101"/>己<anchor xml:id="end0353b1101"/>著。点性 <lb n="0353b12" ed="X"/><lb n="0197b12" ed="R100"/>恶则谓三毒长存。计未出于自生。道何殊于常见。 <lb n="0353b13" ed="X"/><lb n="0197b13" ed="R100"/>传习滋蔓伤如之何。应知三密相海乃是不思议 <lb n="0353b14" ed="X"/><lb n="0197b14" ed="R100"/>解脱妙用果上普现。四性推觅尙不可得。况因中 <lb n="0353b15" ed="X"/><lb n="0197b15" ed="R100"/>所具相貌奚陈。良以无明之心体即是明<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b1501" n="0353b1501"/><anchor xml:id="beg0353b1501" n="0353b1501"/>已<anchor xml:id="end0353b1501"/>有解 <lb n="0353b16" ed="X"/><lb n="0197b16" ed="R100"/>脱妙用之性。有非实有。无非断无。虽捡之未形而 <lb n="0353b17" ed="X"/><lb n="0197b17" ed="R100"/>修之可发。请寻止观不思议境三喩之文。当解其 <lb n="0353b18" ed="X"/><lb n="0197b18" ed="R100"/>理。</p></cb:div> <lb n="0353b19" ed="X"/><lb n="0198a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b1901">一尘报色同在本理毘卢遮那。</p></cb:div> <lb n="0353b20" ed="X"/><lb n="0198a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b2001">三密是遮那之用。遮那是三密之体。心色互擧二 <lb n="0353b21" ed="X"/><lb n="0198a03" ed="R100"/>必相兼。一尘报色者。此擧身业之至微也。身必兼 <lb n="0353b22" ed="X"/><lb n="0198a04" ed="R100"/>口。则三业俱妙。肇师曰。圣远乎哉。体之即神。</p></cb:div> <lb n="0353b23" ed="X"/><lb n="0198a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353b2301">方乃名为三无差别。此以自他不二门成。</p></cb:div> <lb n="0353b24" ed="X"/><lb n="0198a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353b2401">以自化他必用三业。</p></cb:div> <pb n="0353c" ed="X" xml:id="X56.0928.0353c"/> <lb n="0353c01" ed="X"/><lb n="0198a07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c0101">九权实不二门者。平等大慧常鉴法界。</p></cb:div> <lb n="0353c02" ed="X"/><lb n="0198a08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c0201">语出璎珞。平等者。权实二智同时而照也。法界者。 <lb n="0353c03" ed="X"/><lb n="0198a09" ed="R100"/>二智所照权实之境也。若准馀文。实照空中。权照 <lb n="0353c04" ed="X"/><lb n="0198a10" ed="R100"/>于假。则以三法为界。若據下文九权一实。即于权 <lb n="0353c05" ed="X"/><lb n="0198a11" ed="R100"/>假之中自分权实。空中乃属非权非实。是则但取 <lb n="0353c06" ed="X"/><lb n="0198a12" ed="R100"/>十法为界。以今正对所化之機故也。</p></cb:div> <lb n="0353c07" ed="X"/><lb n="0198a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c0701">亦由理性九权一实。实复九界。权亦复然。</p></cb:div> <lb n="0353c08" ed="X"/><lb n="0198a14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c0801">九界十如皆变真常故名为权。<persName>佛</persName>界十如皆合中 <lb n="0353c09" ed="X"/><lb n="0198a15" ed="R100"/>道故名为实。十界互具。故曰实复九界等。</p></cb:div> <lb n="0353c10" ed="X"/><lb n="0198a16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1001">权实相冥。百界一念。不可分别。</p></cb:div> <lb n="0353c11" ed="X"/><lb n="0198a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1101">即下文一理非权非实。</p></cb:div> <lb n="0353c12" ed="X"/><lb n="0198a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1201">任运常然。</p></cb:div> <lb n="0353c13" ed="X"/><lb n="0198b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1301">而权而实。</p></cb:div> <lb n="0353c14" ed="X"/><lb n="0198b02" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c1401">至果乃由契本一理。非权非实而权而实。</p></cb:div> <lb n="0353c15" ed="X"/><lb n="0198b03" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c1501">此门从说法立名。权实之相须约对機设教而辩。 <lb n="0353c16" ed="X"/><lb n="0198b04" ed="R100"/>准玄義所明。对六道说人天教。对四法界说四教。 <lb n="0353c17" ed="X"/><lb n="0198b05" ed="R100"/>若四教本云三藏教。明世间佈施持戒禅定。即人 <lb n="0353c18" ed="X"/><lb n="0198b06" ed="R100"/>天教。又辅行云。人天亦三藏摄。是则约機即九权 <lb n="0353c19" ed="X"/><lb n="0198b07" ed="R100"/>一实。约教即三权一实也。</p></cb:div> <lb n="0353c20" ed="X"/><lb n="0198b08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c2001">此即如前心轮自在。致令身口赴权实機。三业一念 <lb n="0353c21" ed="X"/><lb n="0198b09" ed="R100"/>无乖权实。不动而施岂应隔异。</p></cb:div> <lb n="0353c22" ed="X"/><lb n="0198b10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c2201">能说既一。所说何殊。</p></cb:div> <lb n="0353c23" ed="X"/><lb n="0198b11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0353c2301">对说即以权实立称。在身即以真应为名。</p></cb:div> <lb n="0353c24" ed="X"/><lb n="0198b12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0353c2401">说权在应。说实名真。真非離应。应即真故。</p></cb:div> <pb n="0354a" ed="X" xml:id="X56.0928.0354a"/> <lb n="0354a01" ed="X"/><lb n="0198b13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0101">三业理同。权实冥合。</p></cb:div> <lb n="0354a02" ed="X"/><lb n="0198b14" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0201">上云不动而施以明权实相即。今言理同冥合意 <lb n="0354a03" ed="X"/><lb n="0198b15" ed="R100"/>显二法双非。苟曰不然辞则烦重。</p></cb:div> <lb n="0354a04" ed="X"/><lb n="0198b16" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0401">此以三业不二门成。</p></cb:div> <lb n="0354a05" ed="X"/><lb n="0198b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0501">虽通三业。正由口论成兹法妙。</p></cb:div> <lb n="0354a06" ed="X"/><lb n="0198b18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a0601">十受润不二门者。物理本来性具权实。</p></cb:div> <lb n="0354a07" ed="X"/><lb n="0199a01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a0701">权实亦约十界言之。何者。此门摄眷属利益。玄義 <lb n="0354a08" ed="X"/><lb n="0199a02" ed="R100"/>明四种眷属获七番利益。四种岂非十界之機。七 <lb n="0354a09" ed="X"/><lb n="0199a03" ed="R100"/>番亦是十界之益。此機此益物性具焉。问。四趣云 <lb n="0354a10" ed="X"/><lb n="0199a04" ed="R100"/>何利益耶。答。因益破恶。果益離苦。具如玄文。</p></cb:div> <lb n="0354a11" ed="X"/><lb n="0199a05" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a1101">无始熏习或权或实。权实由熏。理恒平等。</p></cb:div> <lb n="0354a12" ed="X"/><lb n="0199a06" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354a1201">熏习之義备乎起信。彼云。如世间衣服。实无于香 <lb n="0354a13" ed="X"/><lb n="0199a07" ed="R100"/>气。若人以香而熏习故则有香气。此亦如是。真如 <lb n="0354a14" ed="X"/><lb n="0199a08" ed="R100"/>净法实无于染。但以无明而熏习故则有染相。无 <lb n="0354a15" ed="X"/><lb n="0199a09" ed="R100"/>明染法实无净业。但以真如而熏习故则有净用。 <lb n="0354a16" ed="X"/><lb n="0199a10" ed="R100"/>前云性具权实。即是真如无明也。以此二法<anchor xml:id="nkr_note_add_0354a1601" n="0354a1601"/><anchor xml:id="beg0354a1601" n="0354a1601"/>但<anchor xml:id="end0354a1601"/>有 <lb n="0354a17" ed="X"/><lb n="0199a11" ed="R100"/>二名而无二体。虽具权实之性。实无权实之相。今 <lb n="0354a18" ed="X"/><lb n="0199a12" ed="R100"/>云无始熏习等者。即是真如以无明熏故则生九 <lb n="0354a19" ed="X"/><lb n="0199a13" ed="R100"/>权。无明以真如熏故则是起一实。然其二義皆是 <lb n="0354a20" ed="X"/><lb n="0199a14" ed="R100"/>内熏。必假外熏方得成就。论明熏习染法即以妄 <lb n="0354a21" ed="X"/><lb n="0199a15" ed="R100"/>境界六尘为缘。熏习净法即以诸<persName>佛</persName>菩萨善知识 <lb n="0354a22" ed="X"/><lb n="0199a16" ed="R100"/>等为缘。如是内外二熏。众生无始孰不由此成权 <lb n="0354a23" ed="X"/><lb n="0199a17" ed="R100"/>实機。機虽有殊。理本无二。</p></cb:div> <lb n="0354a24" ed="X"/><lb n="0199a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354a2401">遇时成习。行愿所资。</p></cb:div> <pb n="0354b" ed="X" xml:id="X56.0928.0354b"/> <lb n="0354b01" ed="X"/><lb n="0199b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354b0101">此明熏习增长。既云行愿所资。乃是别示外熏之 <lb n="0354b02" ed="X"/><lb n="0199b02" ed="R100"/>義也。</p></cb:div> <lb n="0354b03" ed="X"/><lb n="0199b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354b0301">若无本因。熏亦徒设。遇熏自异。非由性殊。</p></cb:div> <lb n="0354b04" ed="X"/><lb n="0199b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354b0401">辅行云。以内具故他竟能熏。故观所熏唯见理具。 <lb n="0354b05" ed="X"/><lb n="0199b05" ed="R100"/>若观理具则识真如常熏内具。诸论教道不见此 <lb n="0354b06" ed="X"/><lb n="0199b06" ed="R100"/>实。虽内外熏以立种子。不了新熏本有之意。是故 <lb n="0354b07" ed="X"/><lb n="0199b07" ed="R100"/>种子但同冥初。问。辅行之意将非指斥起信之说 <lb n="0354b08" ed="X"/><lb n="0199b08" ed="R100"/>乎。答。是何言毁。岂不闻摄大乘云。法性不为惑所 <lb n="0354b09" ed="X"/><lb n="0199b09" ed="R100"/>染。不为真所净。故法性非依持。言依持者。阿赖耶 <lb n="0354b10" ed="X"/><lb n="0199b10" ed="R100"/>是也。无没无明盛持一切种子。又唯识宗说真如 <lb n="0354b11" ed="X"/><lb n="0199b11" ed="R100"/>无知无觉凝然不变。但说八识种子生灭。又小乘 <lb n="0354b12" ed="X"/><lb n="0199b12" ed="R100"/>经部亦有假立种子之義。记主所斥盖是此耳。起 <lb n="0354b13" ed="X"/><lb n="0199b13" ed="R100"/>信谈依<persName>如来</persName>藏故有生灭心。岂与摄论等同耶。两 <lb n="0354b14" ed="X"/><lb n="0199b14" ed="R100"/>误哉。然复须知诸论所说。或云真如生法。或云梨 <lb n="0354b15" ed="X"/><lb n="0199b15" ed="R100"/>耶生法。皆是随顺悉昙赴物之意。倘专四性安论 <lb n="0354b16" ed="X"/><lb n="0199b16" ed="R100"/>二空。故止观云。天亲龙树内鉴冷然。外适时宜。各 <lb n="0354b17" ed="X"/><lb n="0199b17" ed="R100"/>权所據。今有传山门教者。确执具義弹射花严･起 <lb n="0354b18" ed="X"/><lb n="0199b18" ed="R100"/>信宗师。谓无圆满之解者。一何伤乎。况彼宗法性 <lb n="0354b19" ed="X"/><lb n="0200a01" ed="R100"/>圆融具德。真如随缘。即義潺然。但未如天台委示 <lb n="0354b20" ed="X"/><lb n="0200a02" ed="R100"/>理具善恶之性。抑同别教殊昧通方。如止观明地 <lb n="0354b21" ed="X"/><lb n="0200a03" ed="R100"/>论师以法性持真妄。真妄依法性。即心具一切法 <lb n="0354b22" ed="X"/><lb n="0200a04" ed="R100"/>也。贤首淸凉等所说。不亦如是耶。荆溪云。弘法利 <lb n="0354b23" ed="X"/><lb n="0200a05" ed="R100"/>他之功不補非法毁人之失。後昆愼之。</p></cb:div> <lb n="0354b24" ed="X"/><lb n="0200a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354b2401">性虽无殊。必藉幻发。</p></cb:div> <pb n="0354c" ed="X" xml:id="X56.0928.0354c"/> <lb n="0354c01" ed="X"/><lb n="0200a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0101">大论云。幻化象马及种种物。虽知无实然色可见。 <lb n="0354c02" ed="X"/><lb n="0200a08" ed="R100"/>下文四幻所喩咸同。</p></cb:div> <lb n="0354c03" ed="X"/><lb n="0200a09" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0301">幻機幻感幻应幻赴。</p></cb:div> <lb n="0354c04" ed="X"/><lb n="0200a10" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0401">可发为機。通圣曰感。现身名应。说法云赴。</p></cb:div> <lb n="0354c05" ed="X"/><lb n="0200a11" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0501">能应所化幷非权实。</p></cb:div> <lb n="0354c06" ed="X"/><lb n="0200a12" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c0601">夫能应说权实之法。所化得权实之益。幷依染净 <lb n="0354c07" ed="X"/><lb n="0200a13" ed="R100"/>二缘之所建立。染净如幻。权实亦然。故玄義云。若 <lb n="0354c08" ed="X"/><lb n="0200a14" ed="R100"/>取悟理。理则非权非实。不见一法。</p></cb:div> <lb n="0354c09" ed="X"/><lb n="0200a15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c0901">然由性具非权非实成权实機。<persName>佛</persName>亦果具非权非实 <lb n="0354c10" ed="X"/><lb n="0200a16" ed="R100"/>为权实应。</p></cb:div> <lb n="0354c11" ed="X"/><lb n="0200a17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1101">珠非水火。水火从缘。理非权实。权实随物。</p></cb:div> <lb n="0354c12" ed="X"/><lb n="0200a18" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1201">物機应契。</p></cb:div> <lb n="0354c13" ed="X"/><lb n="0200b01" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1301">物既内熏而機发。应即外熏而契之。此如自他门 <lb n="0354c14" ed="X"/><lb n="0200b02" ed="R100"/>云欣赴不差也。有本作契应者。误。</p></cb:div> <lb n="0354c15" ed="X"/><lb n="0200b03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1501">身土无偏同常寂光。无非法界。</p></cb:div> <lb n="0354c16" ed="X"/><lb n="0200b04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1601">十界之身无非法界。三土之体咸同寂光。機应皆 <lb n="0354c17" ed="X"/><lb n="0200b05" ed="R100"/>然。故曰无偏也。</p></cb:div> <lb n="0354c18" ed="X"/><lb n="0200b06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0354c1801">故知三千同在心地。与<persName>佛</persName>心地三千不殊。</p></cb:div> <lb n="0354c19" ed="X"/><lb n="0200b07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0354c1901">请以上文非权非实之理。解此心地三千。则依稀 <lb n="0354c20" ed="X"/><lb n="0200b08" ed="R100"/>识具矣。观心论疏云。若定谓一念之心具含万法 <lb n="0354c21" ed="X"/><lb n="0200b09" ed="R100"/>是<persName>如来</persName>藏者。即同<name role="" type="person">迦毘罗</name>外道因中先有果计。若 <lb n="0354c22" ed="X"/><lb n="0200b10" ed="R100"/>定谓心无万法修之方有者。即同沤楼僧迦外道 <lb n="0354c23" ed="X"/><lb n="0200b11" ed="R100"/>因中无果之计。乃至云闻心具万法是<persName>如来</persName>藏即 <lb n="0354c24" ed="X"/><lb n="0200b12" ed="R100"/>谓如囊沙。闻心无万法即谓如兔角。斯幷永执邪 <pb n="0355a" ed="X" xml:id="X56.0928.0355a"/> <lb n="0355a01" ed="X"/><lb n="0200b13" ed="R100"/>见之人。何可论道。</p></cb:div> <lb n="0355a02" ed="X"/><lb n="0200b14" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0201">四微体同。权实益等。</p></cb:div> <lb n="0355a03" ed="X"/><lb n="0200b15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a0301">夫一地四微生诸卉木。卉木虽异四微元同。喩一 <lb n="0355a04" ed="X"/><lb n="0200b16" ed="R100"/>理三千起诸权实。权实虽别三千不殊。既以受润 <lb n="0355a05" ed="X"/><lb n="0200b17" ed="R100"/>为名。故兹取譬。问。玄義以四微喩四德。今何故喩 <lb n="0355a06" ed="X"/><lb n="0200b18" ed="R100"/>三千耶。答。此则前文三德三谛三千其理是一也。</p></cb:div> <lb n="0355a07" ed="X"/><lb n="0201a01" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0701">此以权实不二门成。</p></cb:div> <lb n="0355a08" ed="X"/><lb n="0201a02" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a0801">以说法故乃受润也。</p></cb:div> <lb n="0355a09" ed="X"/><lb n="0201a03" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a0901">是故十门。门门通入色心。乃至受润咸然。</p></cb:div> <lb n="0355a10" ed="X"/><lb n="0201a04" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a1001">十门枢要咸备观心。观为能通。心即所通。方是记 <lb n="0355a11" ed="X"/><lb n="0201a05" ed="R100"/>主立门之意。岂上高谈不二虚论三千。而令色心 <lb n="0355a12" ed="X"/><lb n="0201a06" ed="R100"/>等自然流入耶。前叙云。一一门下以六即捡之。当 <lb n="0355a13" ed="X"/><lb n="0201a07" ed="R100"/>知通入非专上位。</p></cb:div> <lb n="0355a14" ed="X"/><lb n="0201a08" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a1401">故使十妙始终理一。</p></cb:div> <lb n="0355a15" ed="X"/><lb n="0201a09" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a1501">玄義所谈妙则妙矣。然复未以一念三千而为指 <lb n="0355a16" ed="X"/><lb n="0201a10" ed="R100"/>南。故今约彼止观不思议境三千三谛之文述此 <lb n="0355a17" ed="X"/><lb n="0201a11" ed="R100"/>十门。今十门所通无非一理。门既摄妙。故使始终 <lb n="0355a18" ed="X"/><lb n="0201a12" ed="R100"/>一以贯之。</p></cb:div> <lb n="0355a19" ed="X"/><lb n="0201a13" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a1901">如境本来具三。依理生解故名为智。智解导行。行解 <lb n="0355a20" ed="X"/><lb n="0201a14" ed="R100"/>契理。</p></cb:div> <lb n="0355a21" ed="X"/><lb n="0201a15" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a2101">境既具三。生解导行必须具六。六发境三故云行 <lb n="0355a22" ed="X"/><lb n="0201a16" ed="R100"/>解契理。</p></cb:div> <lb n="0355a23" ed="X"/><lb n="0201a17" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355a2301">三法相符不异而异。而假立浅深设位简滥。</p></cb:div> <lb n="0355a24" ed="X"/><lb n="0201a18" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355a2401">境智行妙虽始终相符。而智行有浅深。故位妙有 <pb n="0355b" ed="X" xml:id="X56.0928.0355b"/> <lb n="0355b01" ed="X"/><lb n="0201b01" ed="R100"/>高下。约事暂异。據理常同。故云假立。玄義曰。平等 <lb n="0355b02" ed="X"/><lb n="0201b02" ed="R100"/>法界尙不论悟与不悟。孰辨浅深。既得论悟与不 <lb n="0355b03" ed="X"/><lb n="0201b03" ed="R100"/>悟。何妨论于浅深。</p></cb:div> <lb n="0355b04" ed="X"/><lb n="0201b04" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b0401">三法只是证彼理三。</p></cb:div> <lb n="0355b05" ed="X"/><lb n="0201b05" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b0501">三法妙显只是境妙。三轨开发正属究竟。傍通分 <lb n="0355b06" ed="X"/><lb n="0201b06" ed="R100"/>真。</p></cb:div> <lb n="0355b07" ed="X"/><lb n="0201b07" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b0701">下之五章三法起用。</p></cb:div> <lb n="0355b08" ed="X"/><lb n="0201b08" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b0801">感应等五妙。前三正是起用。後二乃是用之所被。 <lb n="0355b09" ed="X"/><lb n="0201b09" ed="R100"/>又三法之中。法身･般若用之体也。解脱体之用也。 <lb n="0355b10" ed="X"/><lb n="0201b10" ed="R100"/>又般若有权实二智。实智真理为体。权智鉴物为 <lb n="0355b11" ed="X"/><lb n="0201b11" ed="R100"/>用。</p></cb:div> <lb n="0355b12" ed="X"/><lb n="0201b12" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b1201">三法既是一念三千即空假中成故有用。</p></cb:div> <lb n="0355b13" ed="X"/><lb n="0201b13" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b1301">牒前十妙始终三法。悉是因观心性成故有用。成 <lb n="0355b14" ed="X"/><lb n="0201b14" ed="R100"/>谓从因至果。因以自化他。</p></cb:div> <lb n="0355b15" ed="X"/><lb n="0201b15" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b1501">若了一念。十方三世诸<persName>佛</persName>之法本迹非遥。故重述十 <lb n="0355b16" ed="X"/><lb n="0201b16" ed="R100"/>门。令观行可识。</p></cb:div> <lb n="0355b17" ed="X"/><lb n="0201b17" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355b1701">观行者即十境十乘也。十境虽异。皆以一念为所 <lb n="0355b18" ed="X"/><lb n="0201b18" ed="R100"/>观。十乘虽殊。皆以三法为所显。应知非玄義无以 <lb n="0355b19" ed="X"/><lb n="0202a01" ed="R100"/>成智妙。非止观无以成行妙。兼而示之者在兹十 <lb n="0355b20" ed="X"/><lb n="0202a02" ed="R100"/>门也。又未捡玄義则不知十门所摄。未寻止观亦 <lb n="0355b21" ed="X"/><lb n="0202a03" ed="R100"/>不了十门之所通。今之重述。为令彼此捡寻者。窥 <lb n="0355b22" ed="X"/><lb n="0202a04" ed="R100"/>数纸之文。睹二部之奥也。梁肃云。求珠问影之类。 <lb n="0355b23" ed="X"/><lb n="0202a05" ed="R100"/>稍见罔象功。信不谨矣。</p></cb:div> <lb n="0355b24" ed="X"/><lb n="0202a06" ed="R100"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX56p0355b2401">首题既尔。揽别为总。符文可知。</p></cb:div> <pb n="0355c" ed="X" xml:id="X56.0928.0355c"/> <lb n="0355c01" ed="X"/><lb n="0202a07" ed="R100"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX56p0355c0101">首题是总。经文为别。既而揽彼别文谈斯总義。故 <lb n="0355c02" ed="X"/><lb n="0202a08" ed="R100"/>可将此总義符其别文。以至文句但粗分章段者。 <lb n="0355c03" ed="X"/><lb n="0202a09" ed="R100"/>盖有玄義总冠于别也。故文句记云。所以释题不 <lb n="0355c04" ed="X"/><lb n="0202a10" ed="R100"/>可率尔。题下别释理非容易。前叙以迹例本。又以 <lb n="0355c05" ed="X"/><lb n="0202a11" ed="R100"/>名例四。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0501" n="0355c0501"/><anchor xml:id="beg0355c0501" n="0355c0501"/>已<anchor xml:id="end0355c0501"/>备矣。是故结云首题既尔。</p></cb:div> <lb n="0355c06" ed="X"/><lb n="0202a12" ed="R100"/> <lb n="0355c07" ed="X"/><lb n="0202a13" ed="R100"/><cb:juan n="1" fun="close"><cb:jhead>十不二门文心解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb n="0355c08" ed="X"/><lb n="0202a14" ed="R100"/> <lb n="0355c09" ed="X"/><lb n="0202a15" ed="R100"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX56p0355c0901">自天圣六年冬十月寓钱唐石室兰若。随讲私解。 <lb n="0355c10" ed="X"/><lb n="0202a16" ed="R100"/>至皇祐四年秋八月于吴兴西溪草堂。因门人请 <lb n="0355c11" ed="X"/><lb n="0202a17" ed="R100"/>勤版次。方再治定。见此注者可别新故。</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0340a0901" to="#end0340a0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340a2101" to="#end0340a2101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340a2201" to="#end0340a2201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340b1101" to="#end0340b1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0340b1801" to="#end0340b1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340c2401" to="#end0340c2401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341a1401" to="#end0341a1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341b0201" to="#end0341b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341b0202" to="#end0341b0202"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341b1501" to="#end0341b1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0342b0601" to="#end0342b0601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0342c1601" to="#end0342c1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0342c1602" to="#end0342c1602"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0343a2001" to="#end0343a2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0343c1301" to="#end0343c1301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344a1201" to="#end0344a1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0344c0901" to="#end0344c0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1101" to="#end0344c1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1201" to="#end0344c1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1202" to="#end0344c1202"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1203" to="#end0344c1203"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1501" to="#end0344c1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1901" to="#end0344c1901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1902" to="#end0344c1902"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1903" to="#end0344c1903"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c2001" to="#end0344c2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c2301" to="#end0344c2301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b0401" to="#end0345b0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0345b0801" to="#end0345b0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0346a0201" to="#end0346a0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0346a0301" to="#end0346a0301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0346a1501" to="#end0346a1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0346a1601" to="#end0346a1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0346b0801" to="#end0346b0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0346c0401" to="#end0346c0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0347a1501" to="#end0347a1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0347c0401" to="#end0347c0401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348a1901" to="#end0348a1901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0348c1801" to="#end0348c1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349a1101" to="#end0349a1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349b1601" to="#end0349b1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349b2001" to="#end0349b2001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349c0801" to="#end0349c0801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349c1401" to="#end0349c1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0350a1101" to="#end0350a1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">易</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0350b0701" to="#end0350b0701"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0350b2301" to="#end0350b2301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0350c0501" to="#end0350c0501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0351a1001" to="#end0351a1001"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0351b0201" to="#end0351b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0351b1401" to="#end0351b1401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0351b2101" to="#end0351b2101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0352a1701" to="#end0352a1701"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0352a2401" to="#end0352a2401"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0352b1301" to="#end0352b1301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0352c1801" to="#end0352c1801"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353a0301" to="#end0353a0301"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353a0302" to="#end0353a0302"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353a1201" to="#end0353a1201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353b0201" to="#end0353b0201"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353b0901" to="#end0353b0901"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353b1101" to="#end0353b1101"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353b1501" to="#end0353b1501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0354a1601" to="#end0354a1601"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0355c0501" to="#end0355c0501"><lem resp="#resp2" wit="#wit.cbeta">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0342001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0342001">法下一有华字</note> <note n="0347001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0347001">良下疑脱由字</note> <note n="0347002" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0347002">共一作苦</note> <note n="0351001" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0351001">一无具字</note> <note n="0351002" resp="#resp3" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0351002">见上有不字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0340a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340b1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0340b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0340c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341b0202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0341b1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0342b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342b0601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0342c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0342c1602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0342c1602">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0343a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0343a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0343c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0343c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344a1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0344c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1203" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1203">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1902">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1903" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1903">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0344c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0345b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0346a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0346a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0346a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0346a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0346b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346b0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0346c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0346c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0347a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0347a1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0347c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0347c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348a1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0348a1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0348c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0348c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349b1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0349c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0350a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350a1101">易【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0350b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0350b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0350c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0350c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0351a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0351b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0351b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0351b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0351b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0352a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0352a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0352b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0352c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0352c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353a0302" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353b0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0353b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0354a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0354a1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0355c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>